Obama, Clinton : bên tám lạng bên nửa cân

Cổ Nhuế

 

Tháng 11 năm nay, cử tri Mỹ trở lại phòng phiếu bầu tổng thống. Tại Mỹ có nhiều người ứng cử tổng thống nhưng thông thường người ta chỉ nhắc tới hai ứng cử viên hàng đầu do hai đảng Cộng hòa và Dân chủ chính thức đề cử.

Muốn được đảng chính thức đề cử, người chạy đua phải chứng tỏ mình được nhiều cử tri ủng hộ. Hai đảng Cộng hòa và Dân chủ đều tổ chức nhiều cuộc bầu cử 'nháp' -- chữ Anh là Primaries mà báo Việt thưòng dịch là 'sơ bộ' để đảng viên chứng tỏ khả năng. Năm nay, đảng Cộng hòa sớm có gà nhà vì xem chừng không ai muốn kế nghiệp tổng thống bị coi là 'dở' nhất lịch sử nước Mỹ. Vài ba người nhào ra rồi lẹ làng rút tên khiến cho ông John McCain, 72 tuổi, cựu tù binh ở Hỏa Lò Việt nam, chơ vơ làm ứng viên sáng giá nhất. Gần như chắc đảng Cộng hòa sẽ đề cử ông này chạy đua vào Nhà Trắng trong tháng 11 năm nay.

Trong khi đó, rất đông người đánh hơi Cộng hòa có thể hết thời với tổng thống George Bush nên đâm đơn xin đảng Dân chủ chọn mình làm ứng cử viên. Qua vài vòng bầu cử sơ bộ, tất cả đều 'biết người biết ta' nên rút lui. Chỉ còn lại hai ứng cử viên sáng giá là bà Hillary Clinton và ông Barack Obama.

Tài ba và độc đáo

Trong lúc đảng Cộng hòa không cần đấu đá mà đã chọn được gà nói John McCain thì nội bộ đảng Dân chủ vẫn còn cù cưa giữa hai con gà 'bên tám lạng bên nửa cân' : Hillary Clinton và Barack Obama.

Thật vậy, cả hai đều tài ba và độc đáo chưa từng thấy. Bà Hillary Clinton từng ngủ trên giường tại Nhà Trắng với tổng thống Bill Clinton (trừ khi Monica Lewinski chơi kèn với nguyên thủ siêu cường quốc). Tuy nhiên bà Hillary Clinton không phải chỉ dựa hơi chồng mà nổi tiếng như kiểu mấy bà... bác sỹ được đội danh nhờ lên xe hoa với tu bíp. Bà Hillary Rodham Clinton xuất thân từ Illinois, tư chất thông minh. Năm lên 26 tuổi, cô Hillary tốt nghiệp cử nhân luật từ đại học Yale danh tiếng hạng nhất tại Hoa kỳ. Ra trường, cô được chọn làm phụ tá trong quốc hội Hoa kỳ. Năm 1979, cô luật sư trẻ tuổi trở thành nữ luật sư quản trị công ty Rose và được chọn vào danh sách 100 luật sư có uy tín nhất nước Mỹ. Cô kết hôn với Bill Clinton và trở thành phu nhân thống đốc tiểu bang Arkansas trước khi làm đệ nhất phu nhân Hoa kỳ. Sau khi tổng thống Bill Clinton rời Nhà Trắng, bà Hillary Clinton chứng tỏ khả năng của riêng mình qua chức vụ nghị sỹ tiểu bang New York và ứng cử viên dành quyền đề cử từ đảng Dân chủ trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng. Nếu được đảng chọn, bà Hillary Clinton gần như chắc trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Hoa kỳ.

Trong khi đó, đôi thủ của bà Hillary Clinton cũng tài ba và độc đáo không kém. Barack Hussein Obama, Jr. năm nay 47 tuổi là người 'da đen'. Thật ra, Barack Obama là con của người cha Kenya da đen và mẹ người Mỹ trắng. Ông tốt nghiệp từ hai đại học danh tiếng Columbia và Harvard. Từ năm 1977, Barack Obama làm nghĩ sỹ tại tiểu bang Illinois và năm 2004 trở thành nghị sỹ liên bang đại diện cho tiểu bang nhà. Chỉ với một nhiệm kỳ nghị sỹ làm vốn, Barack Obama nhanh chóng đâm đơn giành quyền đề cử từ đảng Dân chủ để chạy đua và Nhà Trắng. Nếu đắc cử, Barack Obama sẽ là tổng thống da đen đầu tiên của nước Mỹ.

Con số 2,026 mầu nhiệm

Theo thủ tục trong đảng Dân chủ, khi họp đại hội chọn ứng cử viên gà nhà : ai thắng sơ bộ tiểu bang nào thì đại biểu tiểu bang sẽ bỏ phiếu cho ứng cử viên đó. Ngoài ra, đảng Dân chủ còn có 603 đại biểu đôc lập khác -- chữ Anh gọi là superdelegate, báo Việt dịch thẳng thành 'siêu đại biểu'. Các đại biểu độc lập này đã bắt đầu tuyên bố đứng về ông Obama hay bà Clinton.

Năm nay ứng cử viên nào chiếm được 2,026 phiếu cử tri đoàn thì được đảng đề cử. Cho tới khi Việt Luận lên khuôn thì cả bà Hillary Clinton lẫn ông Barack Obama đều chưa đạt tới con số này. Bà Clinton được tổng cộng 1,777 phiếu gồm có 1,498 phiếu từ tiểu bang và 279 phiếu từ đại biểu độc lập. Trong khi đó, ông Obama được 1,962 phiếu, gồm có 1,656 phiếu từ tiểu bang và 306 phiếu từ đại biểu độc lập.

Nhìn vào, ta thấy ông Obama dẫn trước bà Clinton nhưng vẫn chưa đạt tới con số 2,026 mầu nhiệm. Thế là dù dân trước, ông Obama không dám tuyên bố đã giành được quyền đề cử. Ngược lại, dù chạy sau đối thủ, bà Clinton vẫn không bỏ cuộc. Hai bên tiếp tục so kè.

Phân vân cho đảng Dân chủ

Trong trận chiến mới nhất vào ngày thứ Ba tuần này, bà Clinton thắng lẫy lừng ở tiểu bang Kentucky thì tại tiểu bang Oregon lá phiếu nghiêng hẳn về phía ông Obama.

Kentucky đã vực cựu đệ nhất phu nhân dậy. Thật vậy, tuần trước gần hết báo chí tại Mỹ đồng loạt khuyên bà Clinton nên bỏ cuộc. Bà bất chấp và nói với cử tri ở Kentucky khi chiến thắng : 'Các bạn không bao giờ bỏ tôi, vì các bạn biết rõ tôi không bao giờ bỏ các bạn'.

Bà Clinton thắng tại Kentucky và West Virginia càng làm cho đảng Dân chủ thêm phân vân. Thật vậy, cử tri da trắng và thuộc tầng lớp lao động dồn phiếu cho bà Hillary Clinton. Ngoài ra, bà Clinton được cảm tình từ mọi tầng lớp tuổi tác, mọi trình độ học vấn. 70% cử tri của bà Clinton còn cho biết nếu rủi ro đảng Dân chủ chọn ông 'da đen' Obama thì vào tháng 11 này họ sẽ hoặc không dồn phiếu cho gà nhà nữa hoặc sẽ ngồi nhà mà không đi bầu. ( Khác với Úc, Mỹ không bắt buộc công dân đi bầu).

Trong khi đó, nghị sỹ Barack Obama chiến thắng tại nhiều tiểu bang nhưng không phải tại tiểu bang chủ lực của đảng Dân chủ. Thật vậy, từ tổng thống John F. Kennedy cho tới nay chưa một ứng cử viên Dân chủ nào về tới Nhà Trắng và không thắng tại Kentucky. Barack Obama đã thua ở Kentucky. Đây là điềm báo? Nếu được đảng Dân chủ chọn, ông Obama còn phải vất vả nhiều tại na tiểu bang Colorado, North Carolina và Virginia. Nơi đây, cử tri ít khi bầu cho đảng Dân chủ khi tổng tuyển cử vào tháng 11.

Trong tuần này, ông Obama thắng lẩy lừng tại Oregon. Tuy nhiên, Obama chỉ thắng mạnh trong giới học thức và giàu có. Riêng nữ cử tri tại Oregon thì phân nửa bầu cho Obama ; nửa kia ủng hộ 'chị em ta'. Vì thế dù bị dẫn trước, bị báo chí khuyên bỏ cuộc và nợ nần lên đến 20 triêu Mỹ kim, bà Clinton vẫn không bỏ cuộc vì nghĩ chưa chắc Obama đã thắng được John McCain vào tháng 11 sắp tới.

Đội hình lý tưởng: Obama-Clinton

Trong cái thế bên tám lạng bên nửa cân, hai ứng cử viên Clinton và Obama vẫn còn tiếp tục so găng cho tới đầu tháng 6. Florida và Michigan sẽ là hai trận lớn. Nhìn thấy gà nhà trong đảng quần thảo nhau chí tử, nhiều người kêu gọi một trong hai nên ngưng tay và... làm phó cho đối thủ.

 Thời gian đầu của cuộc chạy đua, người ta nói Obama sẽ làm phó cho bà Clinton. Gần đây, người ta ước mơ bà Clinton chịu làm phó cho Obama. Thật ra, cặp Clinton-Obama hay Obama-Clinton đều là 'dream team, đội hình lý tưởng'. Hoặc là nước Mỹ sẽ có nữ tổng thống đầu tiên với phó tổng thống da đen đầu tiên ; hoặc là nước Mỹ sẽ có tổng thống da đen đầu tiên với nữ phó tổng thống đầu tiên.

 Tuy nhiên, theo lời cựu tổng thống Jimmy Carter (Dân chủ) chuyện này khó xảy ra vì không ai mời ai làm phó. Lúc này, báo Mỹ gần như đồng loạt cho rằng Barack Obama gần tới mức được đảng Dân chủ đê cử. Tờ Time cho in hình Barack Obama lên trang bià với hàng chữ lớn : And The Winer* is... Người thắng cuộc là... rồi ghi chú thêm chữ nhỏ ở dưới : Really, we're pretty sure this time, lần này chúng tôi gần như chắc như thế.

 Nếu lần này báo Time đoán đúng, thì Cổ Nhuế đoán thêm : làm phó cho ông Obama sẽ không phải Hillary Clinton mà là một trong những đại biểu độc lập của đảng Dân chủ. Sáng giá nhất là ông John Edwards người từng làm phó cho John Kerry chạy đua vào Nhà Trắng năm 2004.

 

Cổ Nhuế