Ngân sách đầu tiên của chính phủ Kevin Rudd

Cổ Nhuế

Tối thứ Ba 13.5 tuần này, ở chỗ ông Peter Costello đứng suốt 12 năm qua trong tòa nhà quốc hội Liên bang Úc không còn Peter Costello nữa. Một khuôn mặt mới đứng vào chỗ đó trình dự luật ngân sách trong vòng 30 phút và kết luận ' It is a Labor Budget for the nation. For Australia’s future. For all Australians, Ðây là ngân sách của đảng Lao động cho quốc gia. Cho tương lai nước Úc và cho tất cả người Úc'.
Thời sự hôm nay xin được dành để nêu lên vào nét chính trong ngân sách dầy khoảng 300 trang.
Người giàu bị cù lét
Trong thời gian soạn thảo ngân sách 2008-09, chính phủ tinh khôn này đã tung ra nhiều lời 'dao to búa lớn' báo trước thương đau sẽ xảy ra trong đêm 13.5. Nào là sẽ cắt tiền thưởng sinh con, cắt tiền nhét túi vào cụ già, cắt tiền người nuôi kẻ tàn tật, vân vân. Báo chí và cánh đối lập nhanh chóng chỉ trích và dân chúng chuẩn bị tinh thần với những nhát cắt ấy.
Bất ngờ trong đêm trình dự luật ngân sách, tổng trưởng kinh tế Wayne Swan nhẹ tay hơn những lời đe dọa. Thế là dân nghèo thở phào nhẹ nhỏm. Nói là dân nghèo thở phào vì những nhát búa ghê hồn vẫn tiếp tục giáng xuống lớp giàu. Tuy nhiên lớp giàu không có nhiều vì tại Úc hôm nay, ai lãnh lương trên $150 ngàn Ðô la một năm mới bị chính phủ coi là... giàu.
Lớp giàu $150,000 này bị dọa lãnh búa, nhưng thật ra trong đêm 13.5 tuần này, họ chỉ bị... cù lét mà thôi. Họ bị cù lét vì sau ngày 1.1.2009 khi nộp đơn xin $5,000 tiền thưởng sinh con (Baby Bonus) sẽ phải trình sổ lương. Lương cao hơn $150,000 thì không được nữa. Người ta tính toán tại Úc sẽ có 16 ngàn bà mẹ giàu bị thiệt thòi. Khi bà mẹ giàu này ở nhà nuôi con thì từ tháng Bảy năm nay cũng không còn được lãnh Family Tax Benefit B nữa. Năm tới sẽ có 40 ngàn bà mẹ giàu ở nhà nuôi con không còn được hưởng tiền 'xã hội' này nữa. Họ bị thiệt thòi. Khi mức lương của hai vợ chồng cộng lại thành $150 ngàn thì không còn được sở thuế không đánh thuế trên số tiền phải chi ra để cấp dưỡng người thân, mướn người làm, thuê vú em nữa. Người giàu lại thêm một lần nữa thua thiệt. Bên cạnh đó, dù là người giàu hay nghèo, từ nay mua xe 'chiến' thì phải đóng thêm thuế. Ðược biết xe giá trên $57,000 mới được sở thuế gọi là xe... chiến. Vậy là người giàu muốn tránh thuế phải đi xe 'thiếu an toàn' như lời phê bình của phát ngôn viên đối lập về các vấn đề kinh tế, ông Malcolm Turnbull. Ngoài ra, lớp giàu có này còn bị chận đường 'trốn thuế' hợp pháp bằng cách mua computer hay lãnh lương bằng hiện vật.
Người giàu cũng biết khóc : Ở Việt nam, người ta hay nói thế. Những tưởng người giàu tại Úc sẽ khóc thét lên khi tổng trưởng kinh tế Wayne Swan giáng những nhát búa khủng khiếp. May thay, ông Wayne Swan không giáng búa mà chỉ thò tay... cù lét người giàu tại Úc mà thôi. Họ bắt đầu thấy nhột.
O bế gia đình công nhân
Cắt tỉa quyền lợi từ người giàu, chính phủ mới của Úc chuyển $55 tỷ sang cho lớp trung lưu và người nghèo. Tầng lớp này được đảng Lao động o bế và gọi là 'gia đình công nhân' (working families) trong thời gian tranh cử. Chính ông Wayne Swan nhắc tới hai chữ 'working families' 11 lần trong đêm đệ trình dự luật ngân sách. Gia đình công nhân được cắt giảm thuế, tăng tiền tài trợ giữ trẻ, phụ giúp tiền nuôi con ăn học, và giúp đỡ để sở hữu ngôi nhà che mưa nắng.
Bắt đầu 1.7 năm nay, công nhân lãnh lương trung bình tại Úc được cắt giảm thuế $20 Ðô la một tuần. Tại Úc,ai lãnh lương $48,000 một năm thì gọi là 'công nhân trung bình'
Khi khai thuế, công nhân nghèo -- nghĩa là chỉ lãnh lương tới mức $149 ngàn mỗi năm mà thôi -- mà không mua Medibank thì không phải đóng 'lệ phí Medicare' ( Medicare levy surcharge). Trước đây, chính phủ Howard ép dân vào Medibank bằng cách vừa cho tiền người mua bảo hiểm y tế tư vừa phạt tiền người không vào bảo hiểm này.
Gia đình nghèo sinh con thì lãnh tiền thưởng $5,000 và khi gởi con vào nhà trẻ thì chính phủ trợ cấp lên đến 50% chi phí ( người giàu cũng được trợ cấp giữtrẻ này). Chính phủ trả tối đa cho một em bé đi nhà trẻ là $7500 một năm. Khi con đến trường nếu gia đình lãnh Family Tax Benefit A thì chính phủ tài trợ 50% chi phí ăn học.
Tóm lại, người nghèo tại Úc bây giờ được chính phủ o bế khá tận tình.
Nhờ ơn hai ông Howard-Costello
Có thể nói dưới thời Howard-Costello, mỗi tháng Năm về người dân trông ngóng mình được chính phủ 'cho' bao nhiêu tiền. Nếu là năm bầu cử thì số tiền này càng đầy túi của lớp cử tri từ trung lưu trở lên. Ðiều này không còn nữa với cặp bài Rudd-Swan. Chính phủ mới chú ý tới phúc lợi cho toàn cộng đồng hơn là nhét tiền vào túi từng cử tri.
Hiển nhiên, cử tri sống quen sống 11 năm được tiền nhét túi mỗi khi tháng Năm về nên chính phủ Lao động không thể không làm như thế. Thủ tướng Kevin Rudd chỉ thị cho chính phủ phải giữ lời hứa giảm thuế. Trong bốn năm sắp tới, dân Úc được giảm thuế lên tới $47 tỷ. Ðây là lời hứa mà đảng Lao động phải tung ra vì cặp bài Howard-Costello bắn một phát thần công dữ dội vào tai cử tri khi mở đầu cuộc chạy đua tổng tuyển cử vào năm ngoái.
Ứng cử viên Kevin Rudd không còn lựa chọn nào khác hơn là...'me too' (tôi cũng rứa!). Ở một nghĩa nào đó, dân Úc -- dù đã bầu cho Lao động hay hất chân thủ tướng John Howard -- đều cũng phải cám ơn ông John Howard. Nhờ hai ổng, ngày nay chúng ta được cắt giảm thuế. Trong đợt cắt giảm thuế này, người giàu phải chờ lãnh lương lên tới $180,000 mới đóng thuế 45%. Còn dân 'cu li' lãnh lương ở mức $48,000 thì được nhét túi thêm $20 mội tuần lễ.
Trách nhiệm khi chi tiền
Chính phủ Lao động này không những tỉa gọt quyền lợi của người giàu chuyển qua bù đắp cho lớp trung lưu và nghèo tại Úc, mà còn biết vuốt ve nhóm làm ăn. Ngân sách đầu tiên của chính phủ Kevin Rudd chi ra $40 tỷ để xây dựng tiện nghi công cộng, vực dậy hệ thống bệnh viện công bị bỏ quên và đầu tư vào các trường học. Trong đó, $20 tỷ dùng để xây cầu đường, bến cảng và hệ thống Internet cực nhanh.; $10 tỷ chấn chỉnh lại bệnh viện công và $11 đầu tư xây dựng trường đại học và huấn nghệ.
Dù chi nhiều đến thế, chính phủ Kevin Rudd vẫn tỏ ra có trách nhiệm. Năm nay chính phủ cắt xén tiêu dụng lên đến $7 tỷ và để dành số tiền thặng dư lên đến $21.7 tỷ. Nếu cái đà thặng dư này tiếp tục thì bốn năm nữa két sắt của ông Wayne Swan sẽ đấy nhóc $79 tỷ.
Chính phủ chưa tung hết chưởng lực
Nhìn chung, chính phủ Lao động này không làm ai ngạc nhiên trong đêm thứ Năm tuần này. Chính phủ giữ lời đã hứa khi vận động tuyển cử. Trong đó này có lời hứa cắt giảm thuế mà nhiều nhà kinh tế cho rằng thà đừng giữ thì tốt hơn. Nếu chính phủ nuốt lời cắt giảm thuế thì có thêm súng đạn để giết con rồng lạm phát. Nhưng làm thế, ông Kevin Rudd sẽ mất hết lòng dân vì đi vào con đường của Paul Keating. Năm xưa, chính miệng ông Paul Keating xác nhận cắt giảm thuế là LUẬT ( rồi còn đánh vần L-A-W) mà vẫn viện cớ này cớ kia để nuốt lời. Ông Kevin Rudd thà thủ lợi về chính trị khi cắt giảm thuế cho dân. Tuy nhiên, chính phủ cắt thuế đầu này thì ngân hàng và siêu thị sẽ lấy đầu kia. Ngân hàng lấy lại qua lãi suâát tăng và siêu thị móc sạch túi vì lạm phát bùng nổ khiến cho giá cả tăng lên ghê hồn.
Dù sao, ngân sách đầu tiên này cho thấy nước Úc đang chuyển dần về cánh tả : chính phủ chú ý tới lớp dân ở phía dưới nhiều hơn. Chính lớp này đã bầu cho đảng Lao động trở lại cầm quyền sau 11 năm rưỡi trầm luân bên cánh đối lập. Tuy nhiên, ngân sách này chưa dám ra mặt thiên vị tầng lớp lao động đến độ cướp của người giàu ban phát cho người nghèo. Chính phủ Kevin Rudd xem chừng ngập ngừng thực hiện cuộc cách mạng xã hội như đã hứa khi tranh cử. Ông chưa ban phát đủ cho người nghèo và cũng không cắt tận xưng tuỷ lớp giàu có. Chính phủ để dành lên đến $21 tỷ trong két sắt nhà nước. Số tiền này sẽ tích luỹ nhiều hơn nữa khi ngân sách thứ ba trong nhiệm kỳ đầu tiên được đệ trình. Lúc đó, chính phủ sẽ vung tay tiêu pha để hốt phiếu.
Xin bà con chờ đợi màn ngoạn mục trong ngân sách năm 2010-11.
Cổ Nhuế