Khi những con
súc sắc chưa an vị.
______________________________________________________________________________________________
Lê Hùng Bruxelles.
Trong
lúc cả thế giới đang hướng về phía Hoa kỳ và đếm ngày :26,27,28,29,30,31....th́
có một lần 4,3,2,1. Hết giờ. Cữa khoá. Mở pḥng. Đếm phiếu. Ai thắng ? Ai
bại ? Đó là t́nh h́nh biến động đang diễn ra trên đất nước cờ Hoa.
Nhưng khi những con súc sắc (les dés) chưa an vị, cuộc
đua vẫn chưa đến hồi ngă ngũ, th́ trên trái đất này đă và đang lắm chuyện
xẩy ra. Hai tháng nay, phía bên nầy Đại Tây Dương đă phái sang Hoa Thịnh Đốn
những nhà bỉnh bút chính trị, và những cây bút kư giả thượng thặng để huy
động tinh thần người dân Mỹ dành cho tương lai ứng cử viên Obama. Tại Bỉ,
chính trị gia da màu Dominique Mighisha đang dự bị tổ chúc một đêm liên hoan
tại quán café « La Maison du Peuple » của đảng Xă Hội « tân thời », để ăn
mừng sự thắng cử của Obama. Giữa 577 người ghi tên tham dự có hai vị chủ
tịch đảng, Di Rupo (PS) và Marleen Temmerman (SP.A) là khách danh dự. Chắc
chắn đêm liên hoan có rất nhiều khách trong quận Saint-Gilles không cùng màu
da với người Bĩ sẽ chen chúc trong cốc rượu champagne, v́ trên internet
www.obamapresident.be đă khoá sổ.
Trên đất nước Mỹ, từ bắc
Washington đến nam Texas và từ miền đông New York sang mạn phía tây
Californie, thôi tha hồ đánh cược con ngựa về hàng đầu, v́ trong các cuộc
vận động, người ta không dành một chổ nào sơ hở ! Những cuộc thăm ḍ dư luận
đă chứng minh điều đó. Ngay cả những nơi có thiện cảm với McCain, nhà khảo
cứu Peter Brown của viện đại học Quinnipiac cũng nói : « cái may mắn
dành cho McCain thắng cuộc rất mỏng manh » và chuyện McCain thắng cuộc
chỉ là « sợi tóc ». Trong đám cử tri thuộc đảng Cộng Hoà, cứ một
trong năm ngựi, cũng đă than văn : « Chắn chắn phần thắng sẽ về tay
Obama, v́ đă nhiều tuần nay ông ta dẫn đầu ». Nhưng theo chuyên gia
Frank Newport của viện Gallup th́ « khoảng cách giữa hai đối thủ Obama-McCain
c̣n sít sao ». V́ vậy « không thể loại ra ngoài cuộc chiến
thắng của ứng viên đảng Cộng Hoà ». Trên website Real Clear
Politics, một diễn đàn tự hào là độc lập, nhắc lại chuyện « hiệu ứng
Reagan » rằng suốt thời kỳ tranh cử TT, những cuộc thăm ḍ ư kiến và
dư luận khắp nơi đều nói TT Jimmy Carter đă tạo ra khoảng cách quá xa, nhưng
đến tuần cuối tháng 10/1980 th́ cuộc đua ngược chiều, và con ngựa Reagan đă
vào toà nhà Bạch Ốc hai nhiệm kỳ. Vậy, hôm nay, c̣n hơn tuần nhật nữa, nếu
đất nước Hoa Kỳ có cuộc bạo động của quân khủng bố, hay trên thế giới xẩy ra
những biến động thất thường, th́ cử tri Mỹ ắt phải đảo ngược niềm tin.
Có điều chắc chắn là đêm 4
rạng 5/11, dù cuộc thắng cử về tay Obama hay McCain, khắp nơi trên đất nước
Hoa Kỳ tiếng nỗ nút champagne sẽ hoà lẫn tiếng cười và tiếng khóc. Những
tiếng trống nhạc rock và những tiếng hát nhạc Jaaz của dân Da Đen vẫn c̣n
tiếp diễn. Và...... mải mải !
Tại
Mỹ, theo biên tập viên đài VOA Jeffrey Young th́ sự chọn lựa vị tổng thống
không chịu ảnh hưởng trực tiếp của hàng triệu cử tri trong ngày bầu cử, mà
là chịu ảnh hưởng lớn của Đại Cử Tri (grands électeurs). Theo định chế th́
con số đại cử tri tùy thuộc vào từng tiểu bang đông hay ít dân cư. Ví
dụ : Dân số Californie là 36.457.549 có 55 đại cử tri trực tiếp bầu
chức TT. Trong khi đó, tại Washington DC với dân số 581.530 hay Dakota du
Nord 635.867, hoặc tiểu bang Dakota du Sud 781.919, mổi bang đều có 3 Đại cử
tri trực tiếp bầu.
Có điều đặc biệt là con số
đại cử tri sẽ thuộc vào một đảng nào thắng phiếu trong tiểu bang liên hệ làm
đại diện cuộc chọn lựa nầy. Ví dụ : Tại Californie nếu đảng
Cộng Hoà thắng th́ đảng Cộng Hoà thu tất cả 55 phiếu trong đại cử tri đoàn,
mà đảng Dân chủ chẳng có phiếu nào. Tổng cộng toàn quốc con số đại cử tri là
538 người, và một trong 2 vị ứng cử TT thu được 270 phiếu của Đại Cử Tri,
th́ người đó thắng.
Trong số 538 Đại Cử Tri toàn
quốc Mỹ, nếu có một người Da Đen nào, th́ chắc chắn ông Obama sẽ được phiếu
người đó. Tiếc thay điều đó không xẩy ra, v́ trong số đại cử tri tỳ lệ bóng
dáng người da đen quá thấp, hầu như không có. Đại đa số đều là người Da
Trắng thuộc hai đảng Dân Chủ và Cộng Hoà. Đến đây có hai hiện tượng tâm lư
mà chúng ta cần phải lưu ư:
a)
Tâm lư con người
bằng da và bằng thịt.
Ông Bà người Việt chúng ta
thường nói « ăn để mà sống, chứ không phải sống để mà ăn », nghĩa là ăn uống
qua loa thanh đạm, chứ không nên chúi đầu cúi cổ vào chuyện ăn uống cho sung
túc. Có lẽ, chính v́ vậy mà đất nước chúng ta thành h́nh và có danh địa Việt
nam, tự hào trên 5000 năm văn hiến, người dân cứ lẫn quẩn xung quanh ruộng
luá vườn khoai. Phần đông người Việt chúng ta, xưa kia, trọng sự an vui và
chỉ muốn dành cho tâm hồn thư thới nhàn hạ. Trái với quan niệm của người
phương Tây, -con người thực nghiệm-, th́ cho rằng con người « cần »
phải ăn để mà sống . Ăn càng nhiều, sống càng lâu, nhờ có lắm chất bổ dưởng.
Và từ đây con người muốn tạo cho ḿnh có nhiều quyền hành, v́ lắm quyền hành
th́ quyền lợi càng lớn.
Vậy thử hỏi tất cả những ông
bà trong đoàn Đại Cử Tri có chịu ảnh hưởng tâm lư nầy hay không ? Các Đại cử
tri có chịu ảnh hưởng ǵ với ông Thống Đốc tiểu bang hay không ? Các Đại cử
tri có nghĩ ǵ đến quyền lợi cá nhân ḿnh hay không ? Nếu nói là hoàn toàn
« không » th́ nghe như hơi lạ tai ! Việc ông Powell tuyên bố
ủng hộ Obama và việc báo chí Mỹ đưa tin tức cựu ngoại trưởng Powell sẽ trở
lại làm Cố Vấn riêng cho Obama tại toà Bạch Ốc cũng nằm trong danh lợi nầy.
b)
Phản xạ tiềm thức.
Như trong bài báo trước đây
tôi đă đề cập có vấn đề kỳ thị mầu da trong lẩn bầu cử nầy. Chẳng hạn, việc
cảnh sát Mỹ, tuần qua, đă khám phá một hành động chống đối Obama do một kẻ
vô danh đă bắn một con gấu đen, gói kỷ trong một tấm vải và bỏ lại trong khu
đại học Western Carolina (WCU), thuộc North Calorina, cũng là một vùng trong
miền đông nam Mỹ được xem như nhiều người da đen.
Kỳ thị mầu da là hành động
công khai bởi người dân (cử tri) trước sợ hăi mà từ lâu nó ẫn hiện trong
tiềm thức. Nó bộc phát trong nháy mắt nên lắm lúc bất ngờ gây ra nhiều thảm
trạng.
Rất nhiều người hôm nay dành
cảm t́nh cho Obama, nhưng liệu khi vào pḥng kín, đưa tay nhấn nút của một
người mang ḍng máu Hussein, hay một người có màu da hung hung, hay đen láng,
hay là một người Xa Lạ (étranger), th́ thật không ai kiểm chứng được. Bởi lẽ
là những tên khủng bố 11/9 cứ đeo đẳng trong đầu óc người Mỹ đều thuộc dạng
mang tên Hussein, Islam, Al-Quida và kẻ Xa Lạ.
Nếu cuộc đi bầu chỉ cần căn
cứ vào tờ khai lư lịch, th́ chẳng cần đi bầu cũng biết Obama sẽ thắng cuộc,
v́ Obama có lối ăn nói thu hút thính giả trong khi McCain không nói được vài
ba câu gọn gẫy nếu không có người giúp. Nhưng người Mỹ da trắng đă nhận ra
nơi con người McCain, qua cuộc đời phụng sự quốc gia của chính ông ta, có
cái ǵ đặc biệt hiếm thấy ở một nhà chính trị khác. Có thể người Mỹ rất giận
dổi đảng Cộng Hoà dưới 8 năm cầm quyền của TT Bush, nhưng không nở nào trở
lại ghét cá nhân bộc trực, thẳng thắn, hy sinh cho quốc gia, như McCain. V́
vậy, không ai cắt nghĩa được cái hiện tượng quái lạ nầy bằng lư do « kỳ thị
chủng tộc da màu ».
Thế giới có thể bắt tội xứ
nầy mọi cách gian dối, như khi ngoại trưởng Powell gian dối bắt tội Iran
trước Liên Hiệp Quốc, nhưng thế giới không thể nói rằng vấn đề « kỳ thị »
tại Mỵ là điều không có thật. Năm 1980 tại New York, tôi đă có lần tận mắt
một người Mỷ da trắng cự nự, bắt cháu tôi phải lái xe đi chổ khác chứ không
được đậu xe có « phần lấn qua trước mặt nhà của ông ta, dù là dọc theo
vệ đường ». Thật là cả một chuyện lạ đời, nhưng có thật.
Vấn đề kỳ thị da mầu đối với
người Mỹ là chuyện đă xẩy ra từ hơn 2 thế kỷ. Người da trắng giết người nô
lệ không gớm tay. Hôm nay, vấn đề kỳ thị tại Mỹ là một trong những vấn đề
rất khó giải thích. Sự hy sinh của mục sư Luther King v́ tranh đấu cho b́nh
đẳng con người là điều được tán tụng bỏi mọi chính quyền Mỹ, bởi toàn dân
nước Mỹ, và đă làm cho thế giới khâm phục Hoa Kỳ về tinh thần b́nh quyền
b́nh đẳng giữa con người. Nhưng đó cũng là sự phản xạ từ ḷng
căm thù trở thành sự khâm phục của thế giới đối vơi nước Mỹ.
Người da màu là một sinh vật
tô điểm sắc đẹp cho nước Mỹ, ngoài ra chẳng có ǵ hơn. Khác nào như trong
đội banh của nước Pháp, nước Bỉ, hay nưóc Anh...cầu thủ phần đông là dân Phi
Châu. Thử nh́n lại trong các cuộc giải trí của chúng ta hôm nay, sắc dân nào
làm đẹp cho nước Mỹ nêu không phải là người da màu ? Ai chạy đua nhanh ? Da
Đen. Ai lấy nhiều huy chương vàng ? Da Đen. Nhưng trên sách báo về bộ môn
nầy nếu ai hỏi nước nào thắng cuộc ? Th́ người da trắng đồng thanh: « Nước
Mỹ ». Người của nước Mỹ, chứ không phải người có màu da đen. Chỉ cần
nh́n vào những việc đơn sơ như vậy th́ đủ rơ văn hoá của các chính quyền
trên đất Mỹ nói riêng và các chính quyền của thế giới người da trắng nói
chung.
Cũng như phần đông những anh
chi em, già lẫn trẻ, đang dấn thân tranh đấu cho Việt Nam có Công Lư và Tự
Do, tôi rất thương cho dân tộc tôi, nên đă viết bài nầy. Tôi cầu mong anh
chị em rút ra vài kinh nghiệm khi nói chuyện với người Mỹ.
Lê
Hùng Bruxelles. |