Lao động bị quét sạch khỏi Queensland

____________________________________________________________________________________________________

Việt Luận

Kết quả bầu cử hội đồng lập pháp tại Queensland đã rõ: liên đảng Tự do - Quốc gia chiếm gần hết 89 ghế trong nghị viện. Chỉ dành cho Lao động 8 ghế, đảng Australian của ông Katter 3 ghế và 2 ghế còn lại cho đảng khác hay ứng cử viên độc lập. Như vậy, chính phủ Lao động với 51 dân biểu bị quét sạch.

Thư tòa soạn tuần này xin gởi đến bạn đọc Việt Luận vài phân tích chung quanh kết quả này và suy đoán ảnh hưởng lên tổng tuyển cử sắp tới ở cấp liên bang.

Sóng thần tại Queensland đã làm cho Lao động choáng váng nhưng không phải là chuyện bất ngờ. Thật vậy, cử tri Queensland có thói quen thẳng tay quét sạch đảng cầm quyền khi họ bất bình. Năm 2001, cử tri lật đổ thủ hiến Quốc gia Robert Borbidge và chỉ dành cho chính phủ cũ 12 ghế trong nghị viện 89 ghế. Năm đó, Lao động thắng 66 ghế và cầm quyền từ đó đến nay.

Nhưng vào thứ Bảy 25.3 đã có 15.3% cử tri trước đây bầu cho Lao động nay không còn làm thế nữa. Nếu trong ngày tổng tuyển cử dự trù vào giữa sang năm, cử tri tại Queensland cũng làm thế với dân biểu liên bang thì tất cả dân biểu có đơn vị tại nơi đây: từ ông Wayne Swan, Craig Emerson đến nguyên thủ tướng Kevin Rudd đều bị đốn gãy ghế.

Đó là kỳ vọng của liên đảng đối lập tại liên bang. Chuyện đó có thể xảy ra. Nhưng xin nhớ: vào năm 2001, cử tri dành cho thủ tướng liên đảng John Howard một đa số kỷ lục tại quốc hội Canberra mà lại dồn phiếu cho Lao động Bob Carr tại NSW và Peter Beattie tại Queensland. Điều này cho thấy cử tri Úc phân biệt chuyện gì thuộc về tiểu bang và chuyện gì thuộc về liên bang.

Đúng như thế. Theo dõi kết quả nhiều cuộc bầu cử từ cấp tiểu bang cho đến liên bang, ký giả Anthony Green cho rằng: cử tri Úc thường bầu theo thói quen trong ngày tổng tuyển cử ở cấp liên bang và thay đổi mạnh mẽ lá phiếu khi bầu cử tại tiểu bang. Cử tri tại tiểu bang mạnh mẽ vì quyết định của chính quyền địa phương ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống thường nhật. Bà Anna Bligh bị trừng phạt vì bán xe lửa, đường sá và bến cảng cho tư nhân. Bà không còn được kính trọng khi ngưng trợ cấp và để cho giá xăng tại tiểu bang tăng vọt. Điều thứ ba làm cho Lao động bị quét sạch là Lao động chơi trò bẩn khi tấn công đời tư và gia đình của thủ lãnh Campbell Newman. Chính trị tại Úc không giống như tại Hoa kỳ vì cử tri Úc phân biệt rành mạch đời tư và đời công. Đồng thời, Úc luôn có cảm tình (nếu không nói là bênh vực) bất kỳ ai bị đánh hội đồng.

Tuy nhiên, thủ lãnh đối lập tại liên bang nối kết bầu cử tại tiểu bang với chuyện muôn thuở của ông. Đó là chống lại thuế carbon. Ông Tony Abbott cho rằng bầu cử tại Queensland là trưng cầu dân ý về thuế này. Đặc biệt, ông Tony Abbott nối kết sụp đổ của bà Anna Bligh vì bà đã nuốt lời hứa trước khi cầm quyền với chuyện thủ tướng Julia Gillard 'nói dối' khi hứa không đánh thuế carbon.

Có lẽ cử tri không màng chính trị gia 'nói dối hay không nói dối' cho bằng nhận ra ích lợi từ chính sách do chính phủ đưa ra. Tiếc thay, chính phủ Julia Gillard thất bại trong việc này. Vì thế, chính phủ liên bang có nguy cơ theo chân chính phủ Lao động tại Queensland. Kết quả thăm dò dân ý cho thấy chỉ còn 30% cử tri đánh số 1 cho ứng cử viên Lao động. Người ta nói nếu tổng tuyển cử được tổ chức vào cuối tuần này thì Lao động Úc sẽ tan nát không thua gì Lao động tại Queensland. Quả đúng như vậy.

Tuy nhiên khi có bầu cử, không phải đối lập thắng vì hốt phiếu; đúng ra chính phủ thua vì không còn giữ được phiếu. Điều này ứng nghiệm ở Queensland. Chính phủ không giữ được 15.3% phiếu tiếp tục bầu cho mình. 15.3% lá phiếu này (và 1.2% chạy khỏi Xanh, 3.1% ra khỏi đảng nhỏ) đã không dồn hết cho Tự do - Quốc gia mà chia sớt cho đảng Australian của ông Katter 11.4% và chỉ cho liên đảng 8.1%.

Nếu điều này lại xảy ra khi Úc có tổng tuyển cử. Chính phủ Julia Gillard sụp đổ vì không giữ được phiếu. Nhưng Liên đảng chưa chắc chiếm gần hết ghế tại quốc hội vì phiếu của cử tri Lao động có thể được chia cho nhiều nhóm chính trị khác. Kết quả là còn lâu mới làm được những lời hứa: bỏ thuế carbon, bỏ thuế quặng mỏ, bỏ giới hạn trợ cấp Medicare hay trả tiền cho nhà giàu mướn vú em, vân vân.

Việt Luận

Home