Tái phân phối phúc lợi cho dân chúng Úc

____________________________________________________________________________________________________

Việt Luận

Tối thứ Hai 19.3.12 thượng viện Úc đã chuẩn y dự luật thuế quặng mỏ từng được Hạ viện thông qua vào ngày 23.11.11. Như vậy, dự luật này được trở thành luật và có hiệu lực kể từ ngày 1.7.12.

Luật này có tên chữ Anh là “Minerals Resource Rent Tax”, đánh “thuế thuê mướn tài nguyên quặng mỏ” và được báo chí Úc gọi tắt thành MRRT. Theo đó, khi đại công ty khai thác quặng mỏ tại Úc thu lời hơn 6% tính trên số tiền đầu tư thì phải chịu thuế 40%.

Ba đại công ty BHP Billiton, Rio Tinto và Xstrata tỏ ý sẵn sàng đóng thuế MRRT. Nhưng công ty khai thác quặng mỏ lớn thứ nhì tại Úc là Fortescue Metals Group cho biết sẽ kiện luật này lên Tối cao Pháp viện Úc. Tuy nhiên, đại tài phiệt Clive Palmer không yểm trợ Fortescue Metals Group vin lý do thuế MRRT không trực tiếp ảnh hưởng đến công cuộc làm ăn của mình. Ngoài ra, một số tiểu bang rục rịch thưa liên bang lên Tối cao Pháp viện. Tiểu bang cho rằng: điều 114 trong hiến pháp Úc ngăn cấm liên bang đánh thuế trên tài sản của tiểu bang. Mà hầm mỏ là tài sản nằm trong tiểu bang.

Tuy nhiên, điều này chưa rõ trắng đen vì có giáo sư thuộc đại học Sydney cho rằng: luật Úc quy định tài nguyên bên dưới mặt đất thì thuộc về Hoàng - triều (Crown). Ngay cả miếng đất nhỏ nhoi mà bạn đọc Việt Luận đã xây ngôi nhà đang ở cũng thế. “Rủi” ngày đẹp trời nào đó bạn đọc đào hố sau vườn và thấy mỏ vàng dưới đất. Mỏ vàng ấy không thuộc về sở hữu của bạn đọc đâu! Hoàng triều mới thực là chủ.

Khó cho chuyên viên luật hiến pháp Úc vì chưa rõ 'Hoàng - triều' là ai? là nữ hoàng Elizabeth II? là Liên bang Úc? hay tiểu bang? Tiến sỹ Margaret Kelly, thuộc đại học Macquarie, cho rằng: Hoàng - triều là liên bang Úc. Nhưng thủ hiến Tây Úc Colin Barnett khẳng định với chương trình 7.30 trên đài ABC: theo hiến pháp, tài nguyên thiên nhiên thuộc về tiểu bang chứ không phải liên bang.

Trong vài tháng tới, người Úc sẽ nghe nhiều tranh luận về điều hiến pháp này. Trong khi chờ phán quyết của Tối cao Pháp viện, Việt Luận cho rằng thuế MRRT, thuế carbon và vài biện pháp khác của chính phủ Lao động thật ra nằm trong một nghị sự lớn hơn. Đó là chương trình tái phân phối phúc lợi cho dân chúng tại Úc.

Đánh thuế carbon trên 500 đại công ty làm dơ bẩn không khí. Lấy tiền này 'đền bù' cho người nghèo: không phải là xén bớt phần giàu có của đại tài phiệt để chia sớt cho lớp cùng khổ trong xã hội sao?

Đánh thuế thuê mướn quặng mỏ trên đại công ty có tiền lời trên $75 triệu / năm. Rồi lấy tiền đó giúp cho 8.4 triệu công nhân thêm tiền trong quỹ hưu trí và giảm thuế cho 2.7 triệu tiểu thương: không phải là xén bớt phần giàu có của đại tài phiệt để chia sớt cho dân cày chật vật trong xã hội sao?

Ngoài ra, chính phủ này còn buộc chủ tăng phần đóng góp quỹ hưu trí cho công nhân từ 9% lên 12%. Có lẽ cũng không ngoài chương trình tái phân phối phúc lợi cho dân chúng Úc.

Hiển nhiên, thuế quặng mỏ gây nhiều tranh luận tại Úc. Liên đảng đối lập do thủ lãnh Tony Abbott lãnh đạo chống lại thuế carbon và thuế quặng mỏ vì 'gây thương tổn cho gia đình và làm hại cho việc làm (của người Úc), (xem: http:// www. liberal. org. au/ Latest-News/ 2012/ 03/ 20/ TA-Doorstop. aspx). Sau đó ông Tony Abbott cam kết '100 phần trăm' bỏ hai sắc thuế này (nếu được làm thủ tướng).

Tuy nhiên nếu nhìn vào số tiền ngành hầm mỏ dâng cúng cho Lao động và Liên đảng thì ta có thể đoán bên nào chống sắc thuế này. Từ năm 2004-05 cho đến 2006-07, ngành hầm mỏ dâng cúng cho cả hai đảng số tiền gần bằng nhau và dưới mức $500,000. Nhưng từ năm 2007-08 số tiền dâng cúng cho Liên đảng tăng vọt. Trong khi hàng năm Lao động vẫn chỉ nhận dưới mức $500,000 thì Liên đảng được gấp bội. Chỉ riêng trong tài khóa 2010-11, Liên đảng được hơn $3,000,000 (nguồn: @crikey_news; http:// t. co/ EMyvZvwW).

Quặng mỏ là tài nguyên thiên nhiên của quốc gia. Tài nguyên này được đại công ty đầu tư vốn và kỹ thuật để khai thác nên công ty được hưởng phần lời. Tuy nhiên, khi phần lời quá lớn so với thu nhập của dân chúng thì đại công ty phải chia sớt lợi tức cho quốc gia sở hữu. Chính phủ Úc lấy thuế MRRT để tái phân phối phúc lợi quốc gia. Trước Úc, nước giàu tài nguyên Canada đã làm thế. Sau Úc, nước giàu tài nguyên Nam phi đang nghĩ đến điều Úc vừa thực hiện.

Việt Luận

Home