Đoàn Thi

- Kevin Rudd & Julia Gillard -

   Tin đồn về một cuộc đảo chính trong nội bộ Đảng Lao Động ngày càng sốt dẻo. Tình trạng phân hóa trầm trọng trong Đảng là một thực tế ngày càng tỏ hiện: trong tổng số 103 dân biểu và thượng nghị sĩ liên bang thuộc Đảng Lao động, hiện chỉ có 47 người ủng hộ thủ tướng Julia Gillard, 36 người khác đứng sau lưng đương kim bộ trưởng ngoại giao Kevin Rudd, người đã bị bà Gillard đâm sau lưng dạo tháng 6 năm 2010. Số còn lại rất có thể sẽ ngả về phía ông Rudd. Một số những khuôn mặt nổi bật trong nội các của bà Gillard như ông Anthony Albanese, Chris Bowen, Martin Ferguson và Robert McClelland đã tuyên bố ủng hộ ông Rudd. Ngoài ra, các cuộc thăm dò dư luận quần chúng mới nhất cũng cho thấy sự ủng hộ của dân chúng Úc dành cho thủ tướng Gillard cũng xuống thấp hơn bao giờ hết.

So với thủ lãnh đối lập Tony Abbott, uy tín của bà Gillard cũng chẳng hơn bao nhiêu. Trong thời gian gần đây, sự ủng hộ của dân chúng dành cho cá nhân bà tương đối cao hơn ông Abbott. Nhưng mới đây, sau khi bà tỏ ra “ú ớ” về chuyện lật đổ ông Rudd, dân chúng Úc lại càng “xa lánh” bà hơn. Tin tức từ nội bộ nói rằng bà Gillard đã từng cùng với ban tham mưu và đồng nghiệp Lao động của bà bày mưu lập kế để lật đổ ông Rudd vài tuần trước khi ông thực sự ra đi dạo tháng 6 năm 2010. Nhiều nguồn tin nói rằng chính tay bà Gillard đã trao cho các đồng nghiệp của bà những bản thăm dò nội bộ vài ngày trước khi thách thức quyền lực của ông Rudd. Nhưng bà Gillard nói rằng bà chỉ quyết định thách thức ông Rudd vào ngày 23 tháng 6 năm 2010. Đó là ngày bà đi vào văn phòng ông Rudd và yêu cầu ông tổ chức một cuộc bầu cử nội bộ để quyết định về quyền lãnh đạo.

Cũng có tin cho rằng chính bà đã yêu cầu văn phòng của bà chuẩn bị một bài diễn văn để đọc trong trường hợp ông Rudd phải nhường quyền lãnh đạo cho bà. Nhưng một lần nữa, bà Gillard vẫn chối bai bải rằng bà không hề nhúng tay vào việc này. Có lẽ thái độ không thành thật này của bà đã khiến cho dân chúng Úc không còn tin tưởng nơi bà nữa.

Kinh tế Úc hiện vẫn đang ổn định, mức thất nghiệp vẫn còn thấp so với các nước Tây phương khác. Tuy nhiên, nếu Úc đại lợi phải trải qua một cuộc khủng hoảng, thì cuộc khủng hoảng đó chỉ có thể là khủng hoảng về lãnh đạo mà thôi. Trong cuộc khủng hoảng này, kịch bản nào sẽ xảy ra cho nước này?

Chúng tôi xin được dựa vào những suy luận của ký giả George Megalogenis của báo The Australian để đưa ra một số dự đoán.

 

Nếu ông Rudd lật đổ bà Gillard...

 Nếu ông Rudd lật đổ bà Gillard để rồi sau đó, với khả năng thất cử rất cao của Đảng Lao Động, lại phải “nhường” chỗ cho ông Abbott, thì đàng nào Úc đại lợi cũng sẽ rơi vào tình trạng của thập niên 70 của thế kỷ trước. Cũng như trong giai đoạn 5 năm từ 1972 đến 1977, khi mà dân chúng Úc phải thi hành nghĩa vụ công dân đến 4 lần, lũ lượt kéo nhau đến các phòng phiếu. Quốc gia miệt dưới này lại một lần nữa được thế giới chú ý tới vì sự bất ổn chính trị.

Trước hết, nếu ông Rudd lên thay thế bà Gillard, thì một cuộc bầu cử Hạ Viện sớm chắc chắn sẽ xảy ra. Về phần Thượng Viện, như ký giả Anthony Green của đài ABC tiên đoán, một nửa số thượng nghị sĩ liên bang sẽ không được bầu lại trước ngày 3 tháng 8 năm tới. Nói cách khác, nếu ông Rudd trở lại ghế thủ tướng trong năm nay thì tức khắc sẽ diễn ra một cuộc bầu cử Hạ viện và cuộc bầu cử Thượng Viện sẽ được tổ chức vào khoảng tháng 5 năm 2014.

Dự đoán này chỉ có thể đúng nếu ông Rudd có thể cầm cự cho đến hết nhiệm kỳ, nghĩa là đi cho hết 18 tháng nữa. Dự đoán này cũng chỉ có thể xảy ra nếu không có dân biểu Lao động nào từ chức và dĩ nhiên nếu các dân biểu độc lập cũng cảm thấy dễ dàng “hợp tác” với ông Rudd hơn là với bà Gillard. Ngoài ra, cũng phải loại trừ trường hợp ông Abbott và báo chí ngưng đòi hỏi một cuộc bầu cử sớm. Nhưng liệu ông Abbott có chịu để yên cho Rudd đi cho hết đoạn đường đầy gian nan này không?

Nếu ông Rudd lên cầm quyền thì đương nhiên sẽ có một số người của bà Gillard phải ra đi. Người trước tiên sẽ bị ông Rudd cho ngồi chơi xơi nước là tổng trưởng kinh tế Wayne Swan. Cho dẫu ông này có được tạp chí “Euromoney” tặng cho danh hiệu “bộ trưởng tài chính” giỏi nhất thế giới của năm 2011, nhờ giữ cho kinh tế Úc đại lợi đứng vững trong cuộc khủng hoảng tài chính thế giới trong năm 2008-2009, ông Rudd có lẽ không có đủ bình tĩnh và tinh thần “thượng võ” để xử dụng một người đã từng trở cờ đâm sau lưng mình. Mất đi một người được cả thế giới ngưỡng mộ như ông Swan, liệu ông Rudd có thể tiếp tục giữ cho kinh tế Úc được ổn định không và nhất là liệu một người đã từng gây ân oán giang hồ trong nội bộ Đảng như ông Rudd có thể đứng vững được không?

 

Nếu ông Abbott lên làm thủ tướng...

 Nếu ông Rudd lại rơi vào tình trạng yểu mệnh như lần trước và quyền lãnh đạo được trao cho ông Abbott, thì có lẽ chính trường Úc cũng chẳng bớt “hỗn loạn” hơn.

Ông Abbott đã từng thề thốt sẽ bằng mọi giá đẩy lui luật thuế Khí thải đã được cả Hạ viện lẫn Thượng Viện thông qua và sẽ có hiệu lực vào đầu tháng 7 tới đây. Có thể nói thuế Khí thải là trận chiến ưu tiên và quyết liệt nhất của lãnh tụ Đối lập. Ông thà moi tiền thuế của người dân qua hành động trực tiếp hơn là bằng một thứ thuế khí thải sẽ được đánh trên mọi sự. Cầm chắc chiến thắng trong tay, ông Abbott không ngừng kêu gọi một cuộc bầu cử Hạ viện sớm. Nhưng cho dẫu có nắm được Hạ viện, cái gai của Đảng Xanh ở Thượng Viện vẫn mãi mãi còn đó. Cho nên, giả như nội trong năm nay ông Abbott có lên cầm quyền đi nữa, thì cũng đã quá trễ để có thể đẩy lui được luật thuế Khí thải.

Hãy thử dự đoán một kịch bản có thể xảy ra như sau: tháng 3 tới đây, ông Rudd sẽ lật đổ bà Gillard và kêu gọi một cuộc bẩu cử vào giữa tháng 4. Ông Abbott sẽ thắng lớn trong cuộc bầu cử. Ngay tối thứ bảy, sau khi tuyên bố chiến thắng, ông Abbott sẽ gọi điện thoại cho tổng thống Nauru để xin mở lại trung tâm tạm giam những người tầm trú tại đây. Sáng chúa nhật kế tiếp, ông sẽ yêu cầu bộ kinh tế cập nhật tình trạng ngân sách. Sang ngày thứ hai, ông sẽ cho duyệt lại lần cuối dự luật để đẩy lui luật thuế Khí thải và loan báo sẽ triệu tập Hạ viện vào khoảng cuối tháng 4 để biểu quyết về vấn đề này. Nhưng giữa ngân sách đầu tiên do tân tổng trưởng kinh tế Joe Hockey đệ trình và cuộc bỏ phiếu đầu tiên để đẩy lui luật thuế Khí thải, ông Abbott sẽ chọn điều nào? Đây chắc chắn không phải là một chọn lựa dễ dàng cho tân thủ tướng.

Giả như ông có ưu tiên dồn nỗ lực vào việc đẩy lui thuế Khí thải, thì sức kháng cự của Thượng Viện do Lao Động và Đảng Xanh kiểm soát chắc chắn là điều không thể tránh khỏi. Nếu thất bại ở Thượng Viện vào đầu tháng 5, ông Abbott lại phải đợi thêm 3 tháng nữa, nghĩa là tới tháng 9 mới đưa dự luật ra biểu quyết một lần nữa. Điều này có nghĩa là luật thuế khí thải đã có hiệu lực hai tháng. Thế giới sẽ nghĩ gì về một nước Úc đại lợi giàu có vỗ ngực đi tiên phong trong cuộc chiến hạ giảm khí thải và sự hâm nóng bầu khí quyển, nay quay ngược lại 180 độ?

 

Tham vọng cá nhân hay quyền lợi quốc gia?

 Ông Abbott lẫn ông Rudd không phải là những chính trị gia đầu tiên và duy nhất trên thế giới này đặt tham vọng cá nhân lên trên quyền lợi quốc gia. Về phương diện này thì dĩ nhiên bà Gillard cũng không vừa gì. Trong hơn một năm rưỡi cầm quyền vừa qua, bà Gillard cũng đã đặt tham vọng cá nhân lên trên quyền lợi quốc gia. Vì quyền lực, bà đã nuốt lời không biết bao nhiêu lần. Chuyện này thì chẳng có gì để bàn cãi thêm nữa.

Với tham vọng cá nhân, ông Abbott chắc chắn sẽ không màng đến hình ảnh hay uy tín của quốc gia trên chính trường quốc tế. Với ông, mục tiêu tối hậu của cuộc chiến đấu vẫn là lên làm thủ tướng. Và để đạt mục đích này, ông chỉ biết chống và chống cho tới cùng.

Về phần ông Rudd, tham vọng cá nhân chắc chắn cũng lấn lướt cả quyền lợi quốc gia. Lập luận mà cả ông Abbott lẫn ông Rudd đưa ra vẫn như nhau: vì là một chính phủ thiểu số cho nên chính phủ của bà Gillard luôn “bất ổn”. Nhưng dưới quyền của ông Abbott hay ông Rudd thì chính phủ cũng chẳng bớt “bất ổn” hơn bởi vì vẫn phải cần đến hai cuộc bầu cử may ra mới tái lập được sự ổn định.

Bình luận về tình trạng bất ổn chính trị của Úc đại lợi hiện nay, ký giả Megalogenis viết rằng “cai trị và làm đối lập là hai kẻ thù khác nhau”.

Đảng Lao Động mà ông Rudd đưa lên vị thế lãnh đạo dạo tháng 11 năm 2007 đã không được chuẩn bị cho những cuộc cải tổ mà Đảng này đã đề ra, một phần vì Lao động đã không nhào nặn được một chính sách chín chắn nào trong suốt 11 năm làm đối lập. Đàng khác, cá nhân tân thủ tướng lại chỉ suốt ngày chăm chú theo dõi các cuộc thăm dò dư luận vì nghĩ rằng càng được dân chúng ủng hộ thì ông càng có đủ nanh vuốt để bắt nạt các đồng nghiệp của mình. Thực tế phũ phàng là cuối cùng, chính các đồng nghiệp bị bắt nạt đã phải đứng lên để lật đổ ông. Buồn cười thay, hiện nay ông Rudd vẫn còn bám vào các kết quả thăm dò dư luận để thị oai các đồng nghiệp của mình. Người ta không ngạc nhiên tại sao cho tới nay, mặc dù được dân chúng dành cho một sự ủng hộ cao nhất, ông Rudd vẫn chưa thu phục được “nhân tâm” trong nội bộ Đảng. Một chính phủ do ông lãnh đạo không những vẫn còn là một chính phủ thiểu số do bà Gillard để lại, mà còn là một chính phủ bị phân hóa trầm trọng.

Theo ký giả Megalogenis, có thể thủ tướng Gillard thiếu nhuệ khí và niềm tin, nhưng cả ông Rudd lẫn ông Abbott dù có thừa sự hăng say, nhưng cũng chẳng tạo được niềm tin.

Một khi tham vọng cá nhân được đặt lên trên quyền lợi quốc gia, thì việc đeo đuổi quyền lực không những đánh đổ chính cá nhân mà còn gây phương hại cho chính quyền lợi đất nước.

Ký giả Megalogenis cho rằng cả ông Rudd lẫn ông Abbott đều biết rằng nếu để yên thì bà Gillard cũng có thể cầm cự cho đến hết nhiệm kỳ và lúc đó, rất có thể hai ông cũng chẳng còn cơ hội để mà đeo đuổi tham vọng cá nhân nữa.

Tránh vỏ dưa lại đụng vỏ dừa. Thôi thì đành theo cái triết lý “cầu cho bạo chúa sống lâu” vậy.

 

Nhưng liệu bà Gillard có thể qua khỏi con trăng này không?

 Giả như hai ông Abbott và Rudd có để yên cho bà Gillard đi hết “đoạn đường chiến binh” đầy chông gai, thì có lẽ bà cũng chẳng đi nổi. Cuộc đấu đá trong nội bộ Đảng Lao động ngày càng gay cấn.

Mới đây, một số dân biểu Lao động đã chất vấn bà Gillard vì đã chấp nhận xuất hiện trong một cuộc phỏng vấn dành cho chương trình “Four Corners” của Đài ABC để giải thích về vai trò của bà trong cuộc đảo chính lật đổ ông Rudd hồi tháng 6 năm 2010.

Một dân biểu Lao động lão thành nói rằng cuộc phỏng vấn đã có một tác động xấu đến sự tin tưởng của các đồng nghiệp đối với bà Gillard còn hơn cả chuyện bà chạy đến rớt giày trong Ngày Lễ Quốc Khánh 26 tháng Giêng vừa qua.

Một phát ngôn viên của thủ tướng Gillard đã bác bỏ những cáo buộc cho rằng bà đã cùng với các đồng nghiệp âm mưu lật đổ ông Rudd khi phân phát các bản thăm dò nội bộ nhằm kêu gọi ủng hộ bà trong cuộc đảo chính.

Thủ tướng Gillard đã tố cáo Đài ABC có ý đồ “gài bẫy” bà trong cuộc phỏng vấn, bởi vì bà tưởng rằng Đài này chỉ phỏng vấn bà về các thành tựu của chính phủ Lao động kể từ năm 2007.

Đài ABC tiết lộ rằng ban tham mưu của bà Gillard đã từng soạn thảo bài diễn văn “chiến thắng” của bà hai tuần trước khi diễn ra cuộc đảo chính. Các nguồn tin xác nhận rằng cố vấn chính trị của bà là ông John Whelan và giám đốc truyền thông của bà, ông Russell Mahoney là những tác giả chính của bài diễn văn. Bài diễn văn đã được ca tụng như là một trong những phát biểu hay nhất của bà.

Nhưng trong cuộc phỏng vấn, bà Gillard lại nói rằng bà không thể nhớ khi nào thì bà mới biết văn phòng của bà đã soạn bài diễn văn. Bà nhìn nhận rằng “vài ngày trước cuộc đảo chính”, bà đã thăm dò dư luận và đã quyết định thách thức ông Rudd. Nhưng bà cũng nói rằng bà không hề bảo ai viết cho bà bài diễn văn đó.

Lối giải thích lòng vòng của bà Gillard chẳng khác nào chuyện giấu đầu lòi đuôi. Giả như bà nhìn nhận rằng mình đã có âm mưu lật đổ ông Rudd, thì có lẽ dân chúng sẽ thấy rằng bà còn có chút thành thật đáng được tín nhiệm để tiếp tục cầm quyền cho đến hết nhiệm kỳ. Nhưng nay thì giọt nước đã tràn ly. May ra chỉ có phép lạ mới cứu vãn được tình thế để bà có thể gượng đi tới cho “đến nơi đến chốn” trong cái chức thủ tướng với quá nhiều sóng gió này.

Đoàn Thi