
Tối
Chủ nhật 8.1.12, đài truyền hình SBS đã thu hút được 1,220,000
khán giả tại Úc -- trong đó có 63,000 khán giả xem chương
trình có phụ đề Việt ngữ -- nhờ chiếu phần thứ nhất của
bộ phim tài liệu Once Upon a Time in Cabramatta, Ngày xưa ở
Cabramatta. Đây là kỷ lục mà SBS hiếm hoi đạt được. 10.2%
người Úc đã bật máy truyền hình xem lại chuyện xảy ra tại
một khu vực được người Việt gọi là thủ đô tị nạn tại Úc và
người Úc có thời gọi là thủ đô tội phạm của người Việt Nam. Số
đông khán giả truyền hình xem 'Ngày xưa ở Cabramatta'
cho thấy Cabramatta ngày xưa đã trở thành một xương thịt trong
lịch sử của nước Úc ngày nay. Ngoài ra, địa chỉ Twitter dành cho
bộ phim tại #onceuponatimeSBS được coi là nơi nhộn nhịp
vào hạng nhì thế giới.
Once Upon a Time in Cabramatta, Ngày xưa ở
Cabramatta gồm
có ba tập kể lại một số chương đau buồn của cuộc đời tị
nạn của hàng trăm ngàn người Việt Nam tìm đến đây để mong
'con cái khá hơn... nhưng đã thất vọng'. Một người cha mắt
đỏ hoe đã nói thế trong phim.
Once Upon a Time in Cabramatta, Ngày xưa ở
Cabramatta tập
một xoay quanh chuyện vượt biên, tị nạn và định cư của gia đình
bà Châu Hoàng. Như gần hết người tị nạn khác, gia đình tị nạn
người Việt Nam này phải làm đủ thứ việc để chen chân vào xã
hội mới. Sau những chói ngợp vì ánh đèn điện, gia đình bà
Châu quần quật kiếm kế sinh nhai và nuôi dạy bảy người con.
Đó là bước đầu chung cho người Việt tị nạn. Ngày nay rất đông
người Việt thành công lớn tại đất nước mới nhưng từ lúc đành
rời bỏ quê cha đất tổ trốn chạy nạn Cộng sản cho đến hôm nay
là nhiều chương sách buồn thảm. Once Upon a Time in
Cabramatta, Ngày xưa ở Cabramatta chiếu lại chương sách
buồn thảm này.
Buồn thảm này đến từ nhiều phía. Khi thủ tướng
Malcolm Fraser mở cửa cho người tị nạn Việt Nam ào ạt vào Úc thì
chính nước Úc chưa sẵn sàng để đón tiếp. Nước Úc da trắng đụng
độ với lối sống xa lạ của đầu đen. Nước Úc giàu có vất bỏ
bàn ghế cũ ra đường và người tị nạn sai con nhặt về mà dùng;
nhưng Úc chưa kịp chuẩn bị nhân viên xã hội, cơ quan thông dịch,
hệ thống an sinh đối phó với trùng trùng khó khăn của người mới
lập cư. Cùng một lúc, gia đình người Việt đến Úc thì đụng
phải khó khăn chưa lường trước: Cha mẹ không còn kiểm soát con
cái, vợ chồng không còn 'phu xướng phụ tuỳ'... Khi con lớn lên,
thì hai bên không còn nói chuyện được với nhau nữa: con không
biết tiếng Việt mà cha mẹ không rành tiếng Anh. Ngày nay,
bức tường ngăn cách ngôn ngữ này có thể không còn nữa nhưng
đang nổi lên nhiều bức tường khác như khoảng cách giữa
nhiều thế hệ, khác biệt về lối sống, ý nghĩ và kỳ vọng
giữa nhiều người trong gia đình chúng ta.
Trong thập niên 80 và 90 của thế kỷ trước, một
số con cái chúng ta lớn lên và hoá thành một lũ 'tuổi thơ
thiếu tình thương, 5T'. Hai chàng tuổi trẻ Tony Hoàng và Joe Lê
rơi vào cạm bẫy của ma tuý, tội phạm và tù tội... Khi rơi
vào hố sâu cặn bã của xã hội, chàng Tony Hoàng luôn muốn tâm
sự với mẹ nhưng nói không thành lời. Bức tường ngôn ngữ đã
dựng lên ngay trong gia đình tị nạn Việt Nam. Đồng thời, bao
quanh khu vực sống của người tị nạn là một bức tường thinh
lặng khác ngăn chặn người Úc bước vào.
Có lẽ không ai muốn thấy trở lại chương sách đau
buồn trong tập một của Once Upon a Time in Cabramatta, Ngày
xưa ở Cabramatta nhưng tập nhì còn thảm thiết hơn khi kể
lại cuộc ám sát vì lý do chính trị duy nhất xảy ra tại Úc:
dân biểu John Newman bị bắn chết và một nghị viên thành phố
Cabramatta gốc Việt bị tố là chủ mưu. Tập nhì sẽ được
chiếu vào tối Chủ nhật 15.1.12 và tập ba -- cũng là tập cuối
cùng -- được chiếu vào tuần lễ sau đó. Tập ba ghi lại hình ảnh
của một Cabramatta bừng sáng trong năm 2001.
Kết thúc của Once Upon a Time in Cabramatta,
Ngày xưa ở Cabramatta là hình ảnh của Ngày nay ở
Cabramatta: một khu vực buôn bán sầm uất với nhiều gương thành
công của người Việt tại Úc. Ngày xưa ở Cabramatta đã làm thay
đổi cả nước Úc và ngày nay ở Cabramatta còn tiếp tục tìm đường
tự thay đổi như hai bạn trẻ Tony Hoàng và Joe Lê đã qua hố
thẳm tội ác mà thành người tốt trong xã hội.
Once Upon a Time in Cabramatta, Ngày xưa ở
Cabramatta là
chương sách buồn nhưng có thể được dùng như bài học đáng giá
cho các tầng lớp tị nạn vẫn còn tiếp tục đổ vào nước Úc.
Việt Luận