Sau chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu phiếu
của Hội đồng dân cử Lao động hôm thứ hai 27 tháng 2 vừa qua, thủ
tướng Julia Gillard đă tiến thêm một bước vững chắc nữa trong việc
củng cố quyền lực khi bổ nhiệm ông Bob Carr, cựu thủ hiến NSW, làm
ngoại trưởng thay thế cho ông Kevin Rudd. Với hành động này, bà muốn
cho thấy bà là người có thực quyền. Cùng với bà Gillard, chính phủ
Lao động xem ra nắm chắc trong tay sẽ cầm cự cho đến cuộc bầu cử
liên bang vào năm 2013. Nhưng có chiến thắng được hay không là c̣n
tùy ở ḷng dân, chứ không chỉ do sự đoàn kết và quyết tâm của Đảng.
Mà ḷng dân th́ lại đặt trên sự tin tưởng. Một chính phủ chỉ cai trị
bằng những hứa hăo, lừa mị, dối trá...th́ khó có thể đứng vững. Sở
dĩ uy tín của chính phủ Lao động và cá nhân thủ tướng Gillard ngày
càng đi xuống là bởi lúc c̣n làm đối lập cũng như khi cầm quyền,
chính phủ này thường lấy sự dối trá và lừa mị làm kim chỉ nam hành
động.
Những tṛ bôi bẩn
Trong
hầu hết những năm cầm quyền của thủ tướng John Howard, Lao động Đối
Lập hầu như lúc nào cũng dở tṛ bôi nhọ ông với đủ mọi cái mũ như:
bỉ ổi, đáng ghét, dối trá, chống di dân và giới lao động.
Trong suốt 11 năm, cứ sau một lần thất cử, Lao động đều t́m được một
thứ bung xung để biện minh. Năm 1996, khi Liên Đảng đắc cử, thủ
tướng Howard liền được mô tả như một người “lỗi thời”, không có khả
năng đối đầu với Á châu và không có chính sách. Theo Lao động, sở dĩ
ông Howard thắng cử là bởi v́ dân chúng đă quá mệt mỏi do sự cai trị
quá lâu của Lao động mà thôi.
Sau thất bại năm 1998, Lao động lại bảo rằng ḿnh thua là bởi thuế
GST, chứ thật ra đối với cử tri Úc, Lao động vẫn là đảng được ưa
chuộng hơn cả.
Sang đến năm 2001, giải thích về sự thất bại của ḿnh, Lao động lại
cho rằng ông Howard có thắng cử được là nhờ tung ra chính sách bài
người tầm trú và đánh lừa dư luận trong vụ tàu Tampa. Tựu trung,
Liên Đảng có thắng được là nhờ dối trá, ma đầu mà thôi.
Sau chiến thắng năm 2004 của thủ tướng Howard, Lao động tỏ ra dịu
giọng hơn. Lần này, Lao động nh́n nhận rằng sở dĩ ḿnh thất bại là
v́ đưa ông Mark Latham lên làm lănh tụ. Nhưng Lao động vẫn không từ
bỏ những cáo buộc thâm căn cố đế cho rằng ông Howard có đắc cử được
là do dối trá và những chiến thuật gây sợ hăi cho người dân.
Măi cho đến năm 2006, bà Gillard và một số người khác trong Lao động
mới bắt đầu nhận thức được rằng bao lâu nay ḿnh đă tự lừa dối ḿnh
và khinh thường cử tri. Từ đó, Lao động mới chịu xóa bỏ h́nh ảnh giả
tạo của ḿnh.
Khi bà Gillard và ông Rudd bắt tay nhau để hành động, cái nh́n của
Lao động về kẻ thù Howard có thay đổi đôi chút: mặc dù thủ tướng
Howard vẫn măi măi bị cho là một người không nh́n nhận có hiện tượng
khí hậu thay đổi, ông được đánh giá một cách tích cực và với nhiều
tôn trọng hơn.
Trong cuộc vận động bầu cử năm 2007, Lao động không những đă bày tỏ
thiện cảm với ông Howard, mà c̣n ca ngợi ông là khác. Trong giọng
điệu rất “ thượng vơ ” của Lao động, ông Howard là một thủ tướng tốt,
tuy nhiên đă đến lúc cần phải thay đổi.
Có
lẽ một phần v́ chán ngán thời gian cầm quyền quá lâu của Liên Đảng,
một phần v́ nhận thấy “thiện chí” của Lao động chăng mà cử tri Úc đă
dồn phiếu cho Lao động. Nhưng tiếc thay, cái giọng điệu “ḥa nhă” và
quân tử ấy đă biến mất để Lao động lại hiện nguyên h́nh của một Đảng
chuyên dối trá và đánh lừa chính ḿnh. Trong 18 tháng vừa qua, chỉ
cần nh́n lại những lần thất hứa, nuốt lời của Lao động để thấy được
bộ mặt thật của Đảng này.
Vẫn bổn cũ soạn lại
Lên
cầm quyền, Lao động lại trở về với những giọng điệu cũ rích. Nào là
thuế Hầm mỏ và thủ tướng Rudd bị các tỷ phú khai thác hầm mỏ mở
chiến dịch hạ bệ. Nào là con số người tầm trú t́m đến Úc đại lợi là
do lỗi của Liên Đảng. Nào là Lao động bị chỉ trích là v́ thái độ thù
nghịch của truyền thông. Mặt khác, chính phủ Lao động vẫn khăng
khăng cho rằng một khi được kư ban hành, thuế Khí thải sẽ được dân
chúng Úc ủng hộ.
Riêng với lănh tụ đối lập Tony Abbott, Lao động cũng chụp lên những
cái mũ đă từng được dành cho thủ tướng Howard. Kể từ khi được bầu
làm lănh tụ đối lập, tuy bị Lao động đánh giá thấp, nhưng ông Abbott
vẫn cứ đạt được nhiều thành tích. Mặc dù thấp, nhưng uy tín cá nhân
của ông Abbott vẫn cao hơn bà Gillard. Chính ông Abbott đă hạ gục
ông Rudd và cũng chính ông đă phá vỡ thế đa số của chính phủ Lao
động trong cuộc bầu cử liên bang. Ông đă thành công trong việc
thuyết phục dân chúng Úc xem thuế Khí thải như một thứ thuế độc hại.
Hiện nay, so với bà Gillard, ông đă được dân chúng Úc ưa chuộng hơn
và trên toàn lănh thổ Úc, dưới sự lănh đạo của ông, Liên Đảng đang
dẫn đầu.
Ngoài ra, điều oái oăm là hiện ông Abbott lại được giới lao động ủng
hộ, bởi v́ một trong những lá bài của ông là vận động chống lại việc
giá sinh hoạt gia tăng. Cái nh́n của ông về thuế Khí thải gần gũi
với cái nh́n của dân chúng hơn bất cứ ai trong chính phủ Lao động.
Người ta có thể chê ông Abbott thiếu những chính sách rơ ràng hay
sai lầm trong một số vấn đề như luật tầm trú và chương tŕnh nghỉ
hậu sản có lương. Nhưng mở chiến dịch bêu diễu ông Abbott v́ thái độ
tiêu cực của ông đă không nâng cao uy tín của Lao động và thuyết
phục dân chúng tin tưởng bà Gillard hơn ông.
Cốt lơi của vấn đề vẫn là chữ tín. Sở dĩ sự ủng hộ của dân chúng Úc
dành cho Lao động và bà Gillard ngày càng sút giảm là bởi v́ bà
Gillard đă thất hứa khi đưa ra luật thuế Khí thải, kư thỏa hiệp
thành văn với Đảng Xanh và ấn định giá một tấn khí thải là 23 Úc kim
vào tháng 7 tới đây. Mới đây, tổng trưởng tài nguyên, ông Martin
Ferguson, đă nh́n nhận rằng quyết định này có thể gây thiệt hại nặng
nề cho kỹ nghệ Úc. Rồi đây, khi những hứa hẹn về bù lỗ không được
tuân giữ, người dân Úc sẽ thấy được bộ mặt “dối trá” của chính phủ
Lao động.
V́
“dối trá” cho nên dễ tiền hậu bất nhất. Chẳng hạn như vừa qua, khi
diễn ra cuộc đấu đá nội bộ, bà Gillard vẫn một mực tuyên bố rằng
chính phủ Rudd là một chính phủ “tốt”. Nhưng liền sau đó, bà lại
phanh phui bộ mặt hỗn loạn, bệnh hoạn và hèn hạ của ông Rudd.
Tính cách hỗn loạn của chính phủ Rudd đă được báo The Australian phê
b́nh ngay từ năm 2008. Nhưng lúc bấy giờ, chính phủ Lao động xem đây
như một âm mưu nhằm hạ giảm uy tín của chính phủ.
Khi những thiệt hại của chương tŕnh gắn chất cách nhiệt lên đến 2
tỷ 7 Úc kim và việc tài trợ cho các pḥng họp trong các trường học
lên đến 16 tỷ được tiết lộ trên báo The Australian th́ chính phủ
cũng nói rằng đây là một âm mưu của tập đoàn báo chí Murdoch. Cách
đây hơn hai tuần, một bản phúc tŕnh độc lập cho thấy rằng những
thiệt hại đến ngân sách và sự nguy hiểm tính mạng trong chương tŕnh
gắn cách nhiệt lẽ ra đă có thể được tiên liệu và đề pḥng. Một chính
phủ được mô tả là “tốt”, với sự tham gia của những bộ trưởng kỳ cựu
như bà Gillard, hẳn đă không để xảy ra những phí phạm và thiệt hại
như thế.
Trước bất cứ thất bại nào, chính phủ Lao động cũng luôn t́m được vật
tế thần để chạy tội. Ngay cả thuế Hầm mỏ được đưa ra dưới thời ông
Rudd, mới đây tổng trưởng kinh tế Wayne Swan cũng t́m cách quy tội
cho các tỷ phú hầm mỏ, trong khi đó trách nhiệm thuộc về chính ông,
bởi v́ ngay từ đầu ông đă không chịu tham khảo với giới kinh doanh
hầm mỏ.
Tựu trung, chuyện ǵ chính phủ Lao động cũng có thể t́m cách quanh
co để chạy tội.
Vẫn chuyện giấu đầu ḷi đuôi
Việc
ông Bob Carr được bổ nhiệm làm ngoại trưởng thay thế ông Kevin Rudd
là một thắng lợi lớn của chính phủ Gillard và cũng là một điều đáng
mừng cho Úc đại lợi. Với việc bổ nhiệm này, chỗ trống của Lao động ở
Thượng viện do thượng nghị sĩ Marc Arbibb từ chức tạo ra đă được lấp
đày. Bà Gillard lại củng cố được quyền lực của ḿnh. Với tài năng
của ḿnh, ông Carr sẽ tạo được một chỗ đứng đáng trọng nể cho Úc đại
lợi trên chính trường quốc tế.
Tuy nhiên, tiến tŕnh bổ nhiệm đầy nhiêu khê này lại cho thấy cung
cách làm việc thiếu trung thực và đầy léo lận của chính phủ Gillard.
Việc ông Stephen Smith ngắm nghé bộ ngoại giao và muốn lấy lại chức
vụ mà ông đă buộc phải hy sinh v́ đại cuộc để dành cho ông Rudd là
chuyện dễ hiểu. Việc ông đành ngậm đắng nuốt cay để một lần nữa
nhường chỗ cho ông Carr cũng chẳng có ǵ phải ngạc nhiên. Đáng nói
là chuyện cù cưa và úp mở trong việc bổ nhiệm này.
Hôm thứ ba 6 tháng 3, báo The Australian đưa tin rằng ông Carr đă
được chính phủ ngỏ ư đưa lên làm ngoại trưởng. Tin này được ông Swan
cho là “hoàn toàn thất thiệt”. Dù vậy, báo The Australian vẫn tiếp
tục bám vào tin này đến độ măi cho đến hôm thứ sáu vừa qua, chỉ 4
tiếng đồng hồ trước khi thủ tướng Gillard chính thức công bố việc bổ
nhiệm, tổng trưởng kinh tế lại c̣n lên đài phát thanh ABC để “bác bỏ
tin của báo The Australian”. Báo này viết rằng thật là khó hiểu khi
một nhân vật thân cận với thủ tướng như ông Swan lại không được bà
Gillard tiết lộ về một việc bổ nhiệm quan trọng như thế. Hay vốn
quen thói “chuyện ǵ cũng chối được”, ông Swan chỉ làm như một cái
máy thôi.
Theo báo The Australian, chính phủ Lao động không bao giờ chịu học
từ những sai lầm của ḿnh. Trở lại với thái độ của chính phủ Lao
động trước cuộc khủng hoảng tài chính thế giới. Những chương tŕnh
kích thích kinh tế đầu tiên của chính phủ đă tỏ ra có hiệu nghiệm.
Nhưng đợt kích thích thứ hai đă bị bội chi mà không mang lại kết quả
nào. Chính phủ Lao động khẳng định rằng ḿnh đă cứu văn cho kinh tế
Úc đại lợi khỏi suy thoái, nhưng lại không chịu nh́n nhận rằng chính
nhu cầu về khoáng sản của Trung Quốc đă giúp gia tăng thu nhập và
đẩy mạnh phát triển của Úc đại lợi. Chính phủ Lao động cũng chẳng
chịu nh́n nhận rằng chính nhờ đồng Úc kim được thả nổi hay Ngân hàng
quốc gia hạ giảm lăi xuất mà kinh tế Úc mới được như ngày nay. Cũng
thế, chính phủ cũng chẳng chịu quan tâm đến những quan ngại của giới
kinh doanh khi họ sợ rằng thuế Hầm mỏ, thuế Khí thải và Luật B́nh
Đẳng nơi Làm việc (Fair Work Act) có thể gây thiệt hại cho kinh tế
và gia tăng thất nghiệp.
Tổng trưởng kinh tế Swan vẫn cứ cho rằng những người giàu có nhất
nước đang cấu kết với truyền thông để chỉ lo cho quyền lợi riêng tư
của ḿnh. Quên rằng những cự phú mà ông nêu đích danh như Gina
Rinehart, Andrew Forrest và Clive Palmer là những người đă từng bỏ
tiền đầu tư và tạo ra công ăn việc làm cho nhiều người, ông Swan tố
cáo họ là những người đang “khinh thường sự b́nh đẳng và đe dọa nền
dân chủ của chúng ta”. Ông không màng đến những đóng góp đáng kể của
họ cho nền kinh tế và quốc gia. Không chỉ lên tiếng tố cáo chủ nghĩa
cá nhân bạo tàn, tổng trưởng kinh tế Úc c̣n phải có vai tṛ lo cho
đất nước được thịnh vượng xuyên qua những chính sách đẩy mạnh sản
xuất và tăng trưởng. Đọc lại tác phẩm có tựa đề “Postcodes” (mă thư
tín) của ông, người ta có cảm tưởng như đương kiêm tổng trưởng kinh
tế Úc chỉ có một quan tâm là “chia đều chiếc bánh hơn là t́m cách
làm một cái bánh lớn hơn”. Ông đă không nắm bắt được di sản mà chính
phủ Lao động dưới thời hai ông Hawke và Keating đă để lại.
Thái độ của chính phủ Lao động đối với truyền thông, một cách cụ thể,
phản ứng của tổng trưởng kinh tế Swan đối với báo the Australian
liên quan đến việc bổ nhiệm ông Bob Carr cũng như sự kiện ông liên
kết truyền thông với những người giàu có, phản ảnh nỗi sợ hăi của
chính phủ này đối với sự thật. Trong một xă hội tự do, truyền thông
tự do cũng chính là tiếng nói của sự thật. Chỉ có báo chí mới giúp
cho người dân kiểm soát được chính phủ của ḿnh. Và dĩ nhiên, cũng
chính người dân mới có thể thẩm định được giá trị của truyền thông.
Trong truyền thông thương mại và tự do, chính độc giả là người thẩm
định giá trị của một cơ quan truyền thông. Cơ quan truyền thông nào
không được tin tưởng v́ không làm sứ giả của sự thật th́ đương nhiên
sẽ bị tẩy chay. Và dĩ nhiên, một chính phủ biết tôn trọng sự thật
cũng phải xem truyền thông như một thứ “lan can” giúp ḿnh khỏi rơi
xuống hố của dối trá và lừa mị.