Cổ Nhuế

  Tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20.1 sang năm, tổng thống thứ 44 của Hiệp chủng quốc Hoa kỳ thừa hường một gia tài đổ nát do tổng thống bị coi là tệ hại nhất lịch sử Mỷ để lại. Đó là hai cuộc chiến tranh (tại Iraq và Afghanistan) và cuộc khủng hoảng tài chính đang làm rung rinh toàn thế giới. Ấy là chứ kể tới một địa cầu bị hâm nóng mà nước Mỹ luôn luôn từ chối góp sức cứu chữa.

Thời sự hôm nay xin được trình bày về con đường gian nan và ngút ngàn mà tổng thống tân cử Barack Obama sắp bước vào.

Hung tín trước ngày đắc cử

Vào những ngày chót của cuộc vận động tranh cử, phe Cộng hòa tố cáo ứng cử viên đối thủ 'chưa đỗ ông nghè đã đe hàng tổng' vì soạn trước diễn văn nhậm chức trước khi cử tri vào phòng phiếu. Đúng ra, trước khi dằn túi diễn văn nhậm chức vào ngày 20.1 sang năm, tổng thống tân cử Barack Obama sẽ bận rộm với ngàn chuyện khác.

Đầu tiên, tổng thống tân cử phải gác nụ cười hân hoan chiến thắng mà mang bộ mặt âu sầu thân hành đi Hawaii dự tang lễ bà ngoại. Ngoại Madelyn Dunham là người nuôi dưỡng ông từ tấm bé. Barack Hussein Obama là con của một chàng sinh viên da đen gốc Kenya với phụ nữ da trắng quê ở tiểu bang Kansas. Hai người có với nhau một con trai và đặt tên là Barack Hussein Obama. Khi Barack Obama lên hai tuổi, cha ông đã bỏ hai mẹ con và đi Anh học kinh tế. Cha của Obama đã qua đời. Mẹ ông đi Indonesia và lên xe hoa lần thứ nhì với một người Indonesia. Obama sinh sống với mẹ ở Jakarta cho tới năm lên 10. Hiện thời ở Jakarta, Obama vẫn còn một người em cùng mẹ khác cha. Khi hay tin một học trò cũ đắc cử tổng thống Mỹ, trường tiểu học Menteng One đã nhảy mừng. Học hết lớp Tư ở Jakarta, Barack Obama được mẹ gởi về Hawaii sống với bà ngoại. Không may ngoại của ông từ trần chỉ một ngày trước khi cử tri Mỷ bầu người cháu của bà làm tổng thống.

Chính ngoại đã nuôi dạy Obama nên người. Năm Obama lên 24, ông đậu cử nhân chính trị học và bắt đầu làm việc cho cộng đồng ở phiá Nam thành phố Chicago. Sau đó, đi Havard học luật. Tại đây ông gặp Michelle và cưới người con gái mang giòng máu nô lệ làm vợ. Hai người có với nhau hai con gái.

Ba nhân vật theo chốt trong nội các Obama

Từ nay cho tới ngày nhậm chức, tổng thống tân cử bận rộn với chương trình bàn giao và trình làng nội các. Trái với tổng thống Clinton chỉ trình làng nội các 5 ngày trước khi nhậm chức, người ta cho rằng ông Obama sẽ nhanh chóng cắt cử nhân vật then chốt trong chính quyền mới. Ba chức vụ them chốt là ngoại trưởng, bộ trưởng tài chính và tư lệnh quân đội Hoa kỳ. Đã có lần ông Obama cho hay ngồi vào ba ghế then chốt đó sẽ là: một phụ nữ, một đảng viên Cộng hòa và một người da đen.

 Bộ trưởng tài chính đầu tiên trong nội các Obama sẽ lãnh đủ tai hoạ từ cơn khủng hoảng tài chính chưa dứt. Danh tính những Lawrence Summers từng làm bộ trưởng tài chính, Paul Volcker từng làm thống đốc ngân hàng trung ương Mỹ và Timothy Geithner từng làm chủ tịch Federal Reserve Bank of New York đang sáng giá nhất.

Cùng một lúc, trăm con mắt của thế giới sẽ hướng về danh tính của bà Hillary Clinton như người ta từng chờ đợi khi ông Obama chọn ứng cử viên phó tổng thống. Bà Hillary Clinton có thể thay thế nữ lưu Condoleezza Rice làm ngoại trưởng ; tuy nhiên, nếu Hillary Clinton được trao trọng trách bộ trưởng y tế để thực hiện lời hứa cải cách y tế như bà luôn luôn ấp ủ thì tuyệt.

Nếu chọn đảng viên Cộng hòa ngồi trong nội các Dân chủ, ông Obama có thể mời cựu nghị sỹ Chuck Hagel (Cộng hòa) làm ngoại trưởng. Ông Chuck Hagel còn là một cưụ chiến binh chiến đấu chống Cộng sản ở Việt Nam. Vẩn trong số đảng viêtn Cộng hòa trong nội các Dân chủ, người ta nhắc tới đưong kim bộ trưởng quốc phòng trong nội các tổng thống Bush. Ông Robert Gates có thể giữ nguyên ghế dù chính phủ Mỷ đổi qua Dân chủ vì có lần ứng cử viên Obama tuyên bố 'muốn có người như ngài Gates trong nội các mới'. Nếu ông Robert Gates không giữ nguyên ghế ở Ngũ giác đài thì người ta đang đồn tổng thống tân cử Obama có thể làm một nghĩa cử đẹp bằng cách mới đối thủ John McCain huy chương đầy ngực ngự trị tại 'lầu năm góc' này.

Vượt qua tệ nạn kỳ thị màu da

Tuy là tổng thống da đen đầu tiên của một quốc gia từng dùng người da đen làm nô lệ, ông Obama đã không vận động với chiêu bài màu da. Chính người da trắng cũng không vì màu da mà dồn phiếu hay chê bỏ ứng cử viên da đen. Cho đến nay, ứng cử viên da đen này chiếm được 45% số phiếu do người da trắng bầu cho. Đây không phải ngoại lệ vì từ tổng thống Lyndon Johnson cho tới nay chưa tổng thống Dân chủ nào chiếm được đa số phiếu từ người Mỹ da trắng cả.

Mỹ không bắt buộc công dân bầu phiếu như tại Úc. Nhưng cuộc bầu cử này đã lôi cuốn đông cử tri đi bầu như chưa từng thấy. Nhiều nơi, cử tri phải xếp hàng dài hàng trăm thước và chờ đợi lên hơn tiếng đồng hồ. Tầng lớp người trẻ và da đen -- xưa rày vốn vắng vẻ trong ngày bầu cử -- được coi đông nhất. Chính cử tri trẻ và da màu (trừ cử tri người Việt ở Mỹ) đã dồn phiếu cho ứng cử viên 47 tuổi da đen này.

 Với tổng thống tân cử Obama, lịch sử nước Mỹ đã qua thêm khúc quanh mới. Khúc quanh này đưa một người đen vào nhà Trắng. Chính ông Obama không phải là con cháu nô lệ, nhưng đệ nhất phu nhân sắp tới của Hoa kỳ mang giòng máu nô lệ trong người. Obama đã đạt tới điều chưa ai mơ tưởng, ngoại trừ mục sư Martin Luther King. Các đây 40 năm, mục sư Martin Luther King chỉ dám mơ một giấc mơ. Trong đó, người Mỹ da đen cũng được đi chung xe buýt, học chung lớp và chơi đủa chung một công viên với Mỹ trắng. Chỉ dám mơ như vậy mà thôi, Martin Luther King đã lãnh đạn.

Nói thế để thấy đường gian nan đang chờ đón tổng thống tân cử Barack Obama. Ông nhìn nhận điều này ngay trong diễn văn trước hàng 240 ngàn người tại Chicago trong đêm kiểm phiếu: Con đường trước mắt thật là ngút ngàn, phải bước từng bước một, chúng ta sẽ không tới nơi trong vòng một năm hay một nhiệm kỳ '.

Đúng vậy, dân Mỹ và thế giới sẽ không thấy những thay đổi long trời lở đất ngay trong ngày tổng thống tân cử nhậm chức. Biết bao quyền lực đang chằng chịt giăng mắc trên thế giới. Một Barack Obama không thể một đêm về sáng thay đổi được. Ông không có khả năng va dù rấp ranh nhúng tay thay đổi cũng sẽ... gặp nạn.

im lặng khó hiểu của Moscow

Khi kết quả cho thấy ứng cử viên Obama vượt qua con số 270 cử tri đoàn (hiện nay đã đạt tới 349) dân chúng Mỹ vui mừng chưa từng thấy. Người Mỹ tràn xuống đường la hét như dân mê bóng đá ăn mừng thắng trận. Nhiều người bật khóc. Đặc biệt dân da đen cho rằng mình hãnh diện được làm Mỹ... đen. Thật vậy, khi Obama đẳc cử thì bàn cờ chính trị tại Hoa kỳ không còn phân biệt da đen / da trắng nửa. Đêm 4.11.08 nước Mỹ đã đi thêm một đoạn đường khác sau khi xoá bỏ tôn giáo ra khỏi chính trị. Nước Mỹ đã làm thế khi bầu cho ứng cử viên Công giáo gốc Ái nhỉ lan John F. Kennedy.

Chiến thắng của Obama còn làm cho 'công dân thế giới' thở phào nhẹ nhỏm. Thăm dò tại các nước châu Âu và Úc đều cho thấy người ta thích Barack Obama đắc cử hơn. Trong đêm 4.11.08, gần hết lãnh tụ thế giới gởi lời mừng tới tổng thống tân cử.

Trong lúc thế giới nhanh chóng gởi lời chúc mừng tới tổng thống tân cử Mỹ thì vẫn còn bầu khí im lặng đến khó hiểu tại Moscow. Tổng thống Nga Dmitry Medvedev chẵng những không gởi lời chung vui mà còn tránh nhắc danh tính Barack Obama trong diễn văn đọc trước quốc hội Nga.

 Tin ông Obama đắc cử còn dấy lên phấn khởi trong lớp người dân bản địa khắp thế giới nói chung và tại Úc nói riêng. Lãnh tụ dân bản địa Úc Patrick Dodson cho rằng: tổng thống tân cử Mỹ đã bắt đầu đối thoại, chúng ta cùng phải làm như thế tại đất nước này'. Lãnh tụ Patrick Dodson mong Úc tu chính hiến pháp mà chính thức nhìn nhận người dân bản địa ; đồng thời kêu gọi chính người bản địa phải can đảm đóng vai trò then chốt để giải quyết những vấn đề trong cuộc sống của mình.

Thử lửa với khủng hoảng tài chính

 Thử thách lớn nhất cho tân tổng thống Barack Obama là đương đầu với cơn khủng hoảng tài chính đang hoành hành. Tân tổng thống không những phải giúp cho tiến bạc luân lưu trở lại mà còn cứu triệu người dân sắp mất nhà, mất việc. Đương đầu với khủng hoảng tài chính không những là đụng tới nhiều đại công ty bề thế mà không khéo có thể gây nhột cho siêu cường quốc Trung quốc đang lên. Hiện nay Trung quốc đang đầu tư khoảng $3 ngàn tỷ Mỹ kim vào thị trường tài chính Mỹ. Không khéo tân tổng thống 'rút giây động rừng' và thế giới sa thêm vào một cuộc chiến mới: cuộc chiến giữa Trung quốc và Hoa kỳ !

Tổng thống Obama có giữ lời húa rút quân ra khỏi cuộc chiến cát lún Iraq trong vòng 16 tháng không? Tổng thống Dân chủ Mỹ phải học bài học rút quân ra khỏi Việt Nam từ nhiều tổng thống Cộng hòa. Đó là lui binh mà không giúp cho đối thủ chiến thắng. Chính phủ Mỹ sẽ chuyển quân từ Iraq sang thanh thoá chủ trương Afghanistan và săn đuổi Bin Laden cho tới cửa địa ngục, như lời Barack Obama hứa không? Làm thế mới lấy lại chính nghĩa cho cuộc chiến chống khủng bố. Tuy nhiên, khi mở mặt trận đánh Taliban trở lại, tân tổng thống bị nguy hiểm mở rộng chiến tranh sang Pakistan. Đây là điều Hoa kỳ đang tránh né.

Trong khi dân chúng Mỹ mong được nhiều thấy việc làm không bị đem xuất cảng ra nước ngoài (tức là Trung quốc) nữa và trại giam Guantanomo đầy tai tiếng bị dẹp bỏ. Tổng thống tân cử phảI làm những điều đó. Hơn nữa, nước Mỹ cần được phục hồi uy tín đã thương tổn nhiều dưới 8 năm cai trị của tổng thống George Bush. Châu Âu rất bất bình với Mỹ trong cuộc xâm lăng Iraq; nhưng hơn 200 ngàn người ở Đức đã tề tự nghe ứng cử viên Barack Obama nói chuyện ở Berlin. Khi người ấy dọn vào nhà Trắng, hy vọng ngoại giao giữa hai bờ Đại Tây Dương trở lại êm thắm như thủa chiến tranh thế giới lần thứ nhì vừa kết thúc.

May lành cho người da đen điềm đạm

Làm lãnh tụ như làm tướng lãnh. Nếu được đụng trận lớn thì mới có cơ hội thi thố tài ba. Năm 2001, khi tổng thống George Bush cầm quyền chưa được một năm thì phải đương đầu với khủng bố đánh thẳng vào nước Mỹ. Lúc đó, cựu tổng thống Bill Clinton nhận xét: Đây là cơ hội cho tổng thống George Bush trở thành tổng thống vĩ đại nhất lịch sử Hoa kỳ. Tiếc thay, tổng thống thứ 43 của Hoa kỳ đã đương đầu vói sóng gió theo kiểu cách 'cao bồi' nên nước Mỹ mầt hết uy tín với thế giới.

Hy vọng một tổng thống học thức, có tài ăn nói và tính tình rất điềm đạm có thể đương dầu với sóng gió một cách khác với người trực tính như tổng thống George Bush. Chính Obama nói lên tính điềm đạm ấy khi trả lời câu hỏi của đối thử Hillary Clinton khi hai người tranh luận giành quyền đề cử từ đảng Dân chủ. Bà Hillary Clinton chê đối thủ Obama vừa vô tài vừa thiếu kinh nghiệm nên hỏi: xin ông cho biết sở trường của mình là gì? Barack Obama điềm đạm trả lời 'Khi lên tới tột đỉnh, tôi cũng không đi tới đỉnh chót vót ; khi gục ngả xuống hố sâu, tôi cũng không trầm luân ở dưới đáy ('I don't get too high when I'm high, and I don't get too low when I'm low.')

Cầu chúc mọi điều may lành cho người da đen điềm đạm đầu tiên ở trong nhà Trắng.

Cổ Nhuế