Dân Syria phải được hưởng R2P

________________________________________________________________________________________________

Việt Luận

Khi cách mạng hoa Lài đến với người dân tại Libya, chế độ độc tài Muammar Gaddafi thẳng tay đàn áp. Thấy dân Libya như cá nằm trên thớt của độc tài, Liên hiệp quốc nhanh chóng ra nghị quyết 1970 cấm không quân Gaddafi bay vào vùng có người dân nổi dậy. Ngoài ra, NATO còn được trao nhiệm vụ dùng máy bay và hoả tiễn phá huỷ guồng máy trấn áp của độc tài tại Tripoli. Làm thế, Liên hiệp quốc đã nhân danh một thỏa thuận đã có từ năm 2005. Tên của thỏa thuận này là 'Responsibility to Protect', viết tắt thành R2P. R2P được tất cả chính phủ hội viên -- trong đó có Libya, Syria và... Việt Nam -- đồng ý rằng: quốc tế phải dùng mọi biện pháp để ngăn chận guồng máy cai trị tàn sát người dân, kể cả biện pháp quân sự.

Cùng trong thời gian cách mạng hoa Lài tại Libya, dân tại Syria cũng nổi lên đòi chế độ Assad cải cách. Cách mạng hoa Lài tại Syria bắt đầu từ ngày 15.3.11. Hôm đó, có một 'tụ tập đông người' -- như chữ Hà nội đang dùng để chỉ 'biểu tình' -- tại đường Hamidia, bên trong thủ đô Damascus. Họ đòi tổng thống Bashar al-Assad thả tù nhân chính trị và chuyển chế độ độc tài sang thể chế dân chủ. Ngay lập tức guồng máy công an có tên là Mukhabarat từ bóng tối xông ra và thẳng tay đập tan 'âm mưu lật đổ chính quyền'.

Mặc dầu bị đàn áp, dân chúng Syria vẫn xuống đường tại nhiều thành phố. Trong đó được biết nhiều là tại thành phố lớn thứ ba mang tên Homs, Trong hai ngày 17-18.4.11 dân Homs kéo xuống quảng trường tại trung tâm thành phố. Họ đặt tên mới cho quảng trường là Tự do và cắm lều như dân Ai cập tại quảng trường Tahrir, Cairo. Một lần nữa, bộ đội của Bashar al-Assad vây chặt quảng trường Tự do và thẳng tay đàn áp: 62 người chết. Bashar al-Assad tiếp tục trả thù dân Homs bằng cách cắt đứt điện nước và lương thực. Bashar al-Assad còn xua bộ đội có xe tăng vào Homs gọi là càn quét 'khủng bố' và 'côn đồ'.

Nhưng Homs đã biến thành 'thủ đô của cách mạng' và gợi hứng thêm cho dân Syria đồng lòng nổi dậy. Trong 11 tháng qua, dân Syria liên tục xuống đường và guồng máy cai trị của Bashar al-Assad không ngừng xả súng bắn vào dân. Liên hiệp quốc tính toán số thường dân bỏ mạng lên đến 5,400 người. Làm toán thì nhiều, nhưng Liên hiệp quốc không bật đèn xanh cho quốc tế dùng sức mạnh quân sự khoá tay guồng máy tàn sát tại Syria.

Năm ngoái, quốc tế cho phép NATO dội bom Tripoli vì không muốn thấy dân tại hai thành phố Benghazi và Zawiyah tại Libya kết thúc cuộc đời bằng những mồ chôn tập thể như dân ở Srebrenica và Kigali. Nhắc lại: năm 1995 vì quốc tế chậm chạp can thiệp nên 8,000 đàn ông và bé trai người Hồi giáo bị giết chết tại Srebrenica, Bosnia; và năm 1994 hơn một triệu người Tutsi bị người Hutu giết chết tại khu vực Kigali, Rwanda. Nhưng qua 11 tháng bị súng đạn -- kể cả xe tăng -- của Bashar al-Assad tàn sát thì dân Syria vẫn còn ngóng chờ R2P.

Xem chừng: trong tuần này guồng máy cồng kềnh tại Liên hiệp quốc có vẻ như rục rịch. Liên đoàn các quốc gia Ả rập (Arab League) sau khi rút phái đoàn quan sát ra khỏi Syria đã trình lên Hội đồng Bảo an đề nghị giải pháp cho nước Ả rập Syria. Theo đó: tổng thống Bashar al-Assad được khuyên đi lại con đường như Hosni Murabak của Ai cập đã qua. Đó là nhường quyền cho phó tổng thống và ra đi. Hiển nhiên, Bashar al-Assad chống. Đảng Ba'ath của ông chống và nhóm người Suni cai trị cũng chống.

Trong vài tuần lễ sắp tới, guồng máy của Bashar al-Assad có thể còn điên cuồng tàn sát người dân hơn nữa. Và Liên hiệp quốc phải chong thêm nhiều ngọn đèn trong các phiên họp thâu đêm để thuyết phục hai thành viên có quyền phủ quyết là Nga và Trung cộng ký tên (hoặc không bỏ phiếu) cho R2P được thi hành tại Syria. Nga không muốn súng ngưng nổ ở Syria vì Nga là nguồn cung cấp vũ khí cho Bashar al-Assad. Còn Trung cộng chống R2P cho Syria vì sợ R2P được áp dụng cho Tibet.

Nếu R2P được chọn cho Syria thì gần như chắc chắn Liên hiệp quốc uỷ nhiệm cho liên đoàn các quốc gia Ả rập và quốc gia láng giềng Thổ nhĩ kỳ chuyển quân vào Syria. Nhưng trước đó, Nga có thể thò bàn tay anh cả vào nội tình đàn em bằng cách vận động cho Viktor Chernomyrdin làm đặc sứ hoà giải. (Viktor Chernomyrdin từng làm nhiệm vụ này tại Kosovo).

Trong khi chờ đợi R2P áp dụng cho người dân Syria, có lẽ người ta phải chứng kiến thêm nhiều ngàn người trong số 23 triệu dân tại quốc gia này ngả gục. Xin cho những RIP trên mộ bia của người chết mang lại R2P cho người sống.

Việt Luận

Home