Nguyễn thị Cỏ May
Quốc Hội Pháp có 577 Dân biểu và 343 Thượng Nghị sĩ.
Dân biểu được bầu trực tiếp, nhiệm kỳ 5 năm. Hạ Viện có nhiều quyền
hạn nhưng bị Tổng thống giải tán. Thượng Nghị sĩ được bầu gián tiếp
qua Cử tri đoàn đặc biệt gồm các Dân cử địa phương như Hội viên Hội
đồng Vùng, Hội đồng Tỉnh, …với nhiệm kỳ 6 năm, ba năm bầu lại bán
phần. Thượng Viện, trái lại, không bị giải tán.
Trong nền Đệ V Cộng Hoà Pháp cho tới nay, Hạ Viện bị
Tổng thống giải tán 5 lần: năm 1962 và năm 1968 do TT de Gaulle, năm
1981và 1988 do TT Mitterrand và gần đây, năm 1997, do TT Chirac.
Quyền lợi Dân biểu
Ngân sách Hạ Viện dành 280 triệu euros để trả thù lao
cho 577 vị Dân biểu làm đại diện dân và 156 triệu chi phí nhơn viên.
Tổng cộng, nếu đem phần ngân sách này chia cho 577 Dân biểu, th́ mỗi
vị sẽ xài 755 600 euros. Lợi tức của Dân biểu không bị thuế lợi tức.
Ngoài phụ cấp 6329 euros / tháng, Dân biểu c̣n được hưởng những
quyền lợi khác như đi xe lửa hạng nhứt miễn phí, 4 điện thoại,
internet, tem gởi thư cũng miễn phí, thêm 9021 euros để trả lương
cho các phụ tá thường là người thân. Khi không được tái đắc cử, Dân
biểu măn nhiệm được phụ cấp 6000 euros / tháng trong 5 năm. Sau đó,
được hưởng 25 % trên phụ cấp, tức 1500 euros / tháng suốt đời.
Trong Quốc Hội có 24 công chức cao cấp được trả lương
hậu hơn hết, 213 000 euros / năm, tức 17 750 euros / tháng.
Bổng lộc Nghị sĩ
Thượng Viện dành 343 triệu euros cho 343 Nghị sĩ, vị
chi mỗi vị Nghị sĩ đáng giá 1 triệu euros.
Thượng Viện sử dụng một ngân khoản 1, 5 tỉ euros để
chi trả lương bổng và các chi phí khác.
Khi về hưu, cuộc đời các Nghị sĩ đầy hương thơm, mật
ngọt. Quỹ hưu trí chi trả cho Nghị sĩ hưu trí 24 triệu euros. Lấy 24
triệu euros chia cho 583 Nghị sĩ hưu trí, mỗi vị bằng 41 000 euros.
Khi làm chủ tịch luân phiên Âu châu 6 tháng, Pháp đă phải chi trả
cho Quốc Hội Âu châu 170 triệu euros.
Khi nghe các vị Nghị sĩ yêu cầu Nhà nước hăy cắt giảm
sự tốn kém của Thượng Viện, nguời ta có cảm tưởng như ḿnh đang nghe
các ông thuật lại chuyện các ông nằm mơ giữa ban ngày.
Trên thực tế, muốn t́m biết số thu nhập thật sự và
cách kiếm tiền thêm ngoài thù lao chánh thức ấn định của Dân biểu và
Nghị sĩ là bao nhiêu, không phải là điều đơn giản. Các ông vẫn tránh
né kê khai số tiền kiếm được tuy có một số đă làm nghiêm chỉnh. Khi
biết rơ những quyền lợi các ông thụ hưởng, cả trong thời kinh tế
khủng hoảng hiện nay, người dân sẽ phê phán các ông có thật sự xứng
đáng với những ǵ các ông hưởng không?
Dự luật minh bạch cho đời sống chánh trị
Trong một phiên họp vào cuối năm, sáu mươi Dân biểu,
đầu óc căng thẳng bất thường v́ phiên họp kéo dài hơn những phiên
họp khác, thảo luận để biểu quyết một vài tu chính dự luật quy định
sự minh bạch đời sống chánh trị do ông Charles de la Verpillière,
Dân biểu đảng UMP, đệ nạp. Dự luật hăm dọa cho đi tù Dân biểu nào
khai gian lợi tức của ḿnh sau khi cảnh sát điều tra đưa ra sự thật.
Ông Christian Jacob, đại diện đảng UMP, phát biểu yêu cầu hủy bỏ
những điều khoảng quá gay gắt về việc minh bạch lợi tức. Tới giờ
chót, dân biểu UMP đề nghị ngưng phiên họp để thảo luận riêng. Tới 1
giờ sáng, ông Jacob và cánh của ông chịu nhượng bộ, đồng ư kê khai
tiền bạc kiếm được, nhưng yêu cầu hủy bỏ điều khoảng hóc búa “cho đi
tù”.
Theo ông Martin Hirsch, Cựu Bộ trưởng trong Chánh phủ
François Fillon, nhiều hoạt động chánh trị khó tránh bị lem nhem v́
quyền lợi bất chánh. Ông đề nghị nên có một cơ cấu quyền lực cao để
bảo vệ sự minh bạch bằng cách kiểm soát và chế tài những sai phạm
như quà biếu, …Điều khó hiểu là các ông Dân biểu biểu quyết luật mà
các ông lại không bị luật của các ông chi phối và đều không bị kiểm
soát.
Theo kết quả cuộc điều tra do Nguyệt san L’expansion
thực hiện qua 129 Dân biểu và Nghị sĩ của Ủy Ban Luật pháp th́ có 69
% các ông bà không muốn phải minh bạch hóa lợi tức và thu nhập thêm
của ḿnh. Có vị vặn hỏi “tại sao không buộc các công chức cao cấp kê
khai lợi tức của họ?”. Trái lại có 57 % sẽ sẵn sàng công bố chi tiết
thù lao, các khoảng phụ cấp của ḿnh trong khi ấy có tới 10 % đă làm
việc này trên blog của họ.
Các dân cử kiêm nhiệm nhiều chức vụ dân cử, tức được
thêm phụ cấp, luật cho phép sự kiêm nhiệm nhưng phụ cấp không vượt
quá 1, 5 phụ cấp căn bản, tức 8272, 02 euros, có 61 % dứt khoát
không chịu buông ra. Nói rơ hơn, một dân cử không thể kiếm thêm các
chức vụ công cử địa phương mà phụ cấp quá 2257 euros. Mặt khác, có
71 % dân cử muốn kiếm thêm tiền bằng cách làm việc tư trong địa
phương. Họ giải thích là để “sống gần dân, nắm sát nguyện vọng của
dân”
Ông Phó Chủ tịch Tham Chánh viện, Jean Marc Sauvé,
gởi tới TT. Sarkozy một báo cáo theo đó nên công bố các quyền lợi
như: khế ước lao động, thù lao phụ, tiền lời của công ty, cấm nhận
những quà biếu quá 150 euros, … Nhưng bản văn này chỉ chi phối các
Tổng Bộ trưởng và công chức cao cấp v́ các Dân biểu và dân cử địa
phương đều có luật lệ riêng của họ. Nên khi đề cập tới việc công bố
những món tiền kiếm thêm và để riêng, có người chế diễu “Bảo các ông
dân cử làm việc này không khác ǵ người ghiền rượu đề nghị làm luật
cấm siêu thị bán rượu”.
Tại hai Viện, một nhóm hỗn hợp làm việc nhằm thực
hiện sự minh bạch trong đời sống chánh trị bằng luật pháp. Theo dự
tính, tại Hạ viện, tổ chức thử một cuộc điều tra tài sản, thu nhập
của các Dân biểu nhưng chỉ có số người tham dự không quá năm đầu
ngón tay.
Đề nghị thành lập một chức vụ cao cấp đặc trách về
đạo đức ở Quốc Hội để bắt buộc các giới chức công quyền phải công bố
toàn bộ lợi tức.
Trong lúc ở Pháp, việc bạch hóa lợi tức của đời sống
chánh trị c̣n đang giằng co, kẻ đồng ư, người không th́ ở vài nước
dân chủ khác vấn đề đă được giải quyết tốt đẹp. Ở Đức, Ủy Ban lo
việc minh bạch hóa đă xâm nhập vào Quốc Hội. Mọi hoạt động nghề
nghiệp được cho phép nên lợi tức phải được công bố đầy đủ. Tây-ban-nha
và Ư cấm hoàn toàn sự kiêm nhiệm quyền hành. Ở Huê kỳ, việc kê khai
lợi tức được FBI kiểm soát. Nhưng ở Sloénie, Anh, các Dân biểu trả
lại tờ khai trắng. Ở Phần-lan, cứ 5 trên 13 Dân biểu phớt lờ việc kê
khai lợi tức.
Ở Pháp việc công bố lợi tức bị chống đối, có người
cho rằng do phụ cấp, lương bổng kém. Dân biểu Pháp lănh phụ cấp kém
hơn đồng nghiệp ở Đức 20 %, ở Ư tới 50 %.
Những chủ tịch tổng giám đốc các công ty lớn trong
CAC 40 lănh vào khoảng 170 000 euros / tháng ; trong lúc đó, vị dân
cử đại diện cả ngàn dân chỉ lănh được phụ cấp 1500 euros / tháng, có
khi dưới 1000 euros.
Kiêm nhiệm
Các Dân biểu nhái lại câu khẩu hiệu của TT. Sarkozy
về số giờ làm việc trong tuần trong khi chưa sửa đổi được luật 35
giờ tuần “Làm nhiều, ăn nhiều” bằng câu “Kiêm nhiệm nhiều, phụ cấp
nhiều”. Dân biểu đủ phe phái, ở cả hai viện. Cứ 9 trên 10 người kiêm
nhiệm thêm ít nhứt một chức vụ địa phương. Luật pháp không cho phép
kiêm nhiệm quá hai chức vụ. Nhưng các ông t́m cách lèo lách né tránh
không làm Thị trưởng, Chủ tịch Hội đồng thị xă, Tỉnh hay Vùng mà chỉ
làm Chủ tịch một tập hợp cộng đồng địa phương, Chủ tịch Nghiệp đoàn
tại một hay nhiều Thị xă. Trung b́nh, một hội viên Hội đồng lănh thổ
có thể kiêm nhiệm Chủ tịch năm nghiệp đoàn liên Thị xă.
Xứng đáng
Trong 20 Dân biểu được xem là tử tế, tận tâm nhứt,
người ta thấy có 7 vị thuộc đảng cầm quyền UMP, 4 thuộc đảng Xă hội
và 4 thuộc đảng Cộng sản.
C̣n những Dân biểu có ảnh hưởng mạnh, đảng UMP có 10
người, Xă hội có 7 ngựi.
Có nhiều Dân biểu, suốt trong nhiều năm, chỉ nói
trước diễn đàn Quốc Hội trung b́nh có hai hay ba câu / tháng. Như
ông Laurent Fabius, Cựu Thủ tướng của TT Mitterrand, chỉ can thiệp
hai lần trước Ủy Ban Quốc pḥng trong suốt nhiệm kỳ.
Nhiều Dân biểu không đi họp suốt nhiều tháng dài. Năm
2009, Quốc Hội qui định phạt 353 euros cho mỗi lần vắng mặt. Từ đó,
pḥng họp thường lệ nay bỗng trở nên nhỏ bé. Có vài Dân biểu đề nghị
xây thêm pḥng họp cho đủ chỗ. Quí vị Dân biểu từ nay đi họp đông
đảo v́ sợ mất 353 euros mỗi lần vắng mặt.
Ở Việt Nam, nghe nói Nhà cầm quyền Cộng sản, để thi
hành chánh sách bài trừ tham nhũng trong đảng Cộng sản, có ban hành
chỉ thị cán bộ cấp lănh đạo phải kê khai tài sản của ḿnh. Nhưng
dường như không có ai thèm để ư tới.
Hồi thời c̣n nặng mùi Xă hội chủ nghĩa, Nhà cầm quyền
ở Hà Nội cũng đă có lần đề nghị cán bộ lănh đạo trung ương nên trả
thẻ mua hàng ở cửa hàng Tôn Đản. Ông Phạm Văn Đồng vội hưởng ứng.
Ông thật t́nh trả thẻ mua hàng nhưng sau đó cán bộ lấy đủ phần hàng
theo tiêu chuẩn của ông mang tới tận nhà của ông. Giúp ông khỏi đi
mua.
Bạch hóa đời sống chánh trị thường vẫn là vấn đề khó
thực hiện rốt ráo ở nước dân chủ v́ luật pháp có chổ hở dễ chui qua.
C̣n ở nước độc tài cộng sản, bạch hóa đời sống chánh trị không thực
hiện được v́ luật pháp nhằm bảo vệ đảng viên tham nhũng.
Nguyễn thị Cỏ May
